Θεωρίες Μάθησης

+22

No comments posted yet

Comments

evstamou (7 years ago)

Στέργιο, σ` ευχαριστώ πολύ. Σου εύχομαι ολόψυχα καλή επιτυχία και δύναμη. Ας ελπίσουμε ότι θα φτάσουμε σε κάποιο αποτέλεσμα. Είναι σαν την ποίηση που, όπως λέει και η Δημουλά, "επ` αόριστον αργεί να φτάσει, αν φτάσει". Δεν χρειάζεται να με ρωτάς για την παρουσίαση, μετά χαράς.

Stergios (7 years ago)

Τελεια Παρουσίαση, Λίτσα. Σου ζητάω την άδεια να την χρησιμοποιήσω, αν και πιστεύω, μου τη δίνεις. Καλή Επιμόρφωση! Ευχήσου μου το ίδιο. Να τα πούμε οι ΠΑΚΕστανοί για κανένα καφέ, κανόνισε.

Slide 30

Τον βοηθούν να αναπτύξει στρατηγικές που του επιτρέπουν να μαθαίνει πώς να μαθαίνει.

Slide 32

Η βραχυπρόθεσμη μνήμη μπορεί να κρατήσει μέχρι 7 στοιχεία από 10 μέχρι 20 δευτερόλεπτα.

Slide 37

Συντελεσθείσα ανάπτυξη Δυνητική ανάπτυξη

Slide 1

Σύγχρονες αντιλήψεις για τη μάθηση και τη διδασκαλία και η εφαρμογή τους με εργαλεία υπολογιστικής και δικτυακής τεχνολογίας Στάμου Ευαγγελία, επιμορφώτρια στις ΤΠΕ

Slide 2

Ορισμός της μάθησης Μάθηση είναι η διαρκής μεταβολή της συμπεριφοράς ενός ατόμου η οποία προκύπτει ως αποτέλεσμα εμπειρίας ή άσκησης. Το να μπορεί ο εκπαιδευόμενος να συμπεριφερθεί (δηλ. να ανταποκριθεί) σωστά στα ερεθίσματα του περιβάλλοντος. 2

Slide 3

Χαρακτηριστικά της μάθησης Η μάθηση είναι μια διαδικασία η οποία οδηγεί στην μεταβολή της συμπεριφοράς του υποκειμένου. Η μεταβολή αυτή προκύπτει ως αποτέλεσμα της εμπειρίας και της άσκησης. Η μεταβολή της συμπεριφοράς, η οποία προκύπτει από την μάθηση, είναι σχετικά μόνιμη. 3

Slide 4

Νεότερος ορισμός της μάθησης Μάθηση είναι η απόκτηση και η μεταβολή γνώσεων, δεξιοτήτων, στρατηγικών, πεποιθήσεων, στάσεων και διαφόρων μορφών συμπεριφοράς, δηλ. η διαδικασία κατά την οποία αλλάζει το γνωστικό δυναμικό του υποκειμένου ως αποτέλεσμα των ποικίλων εμπειριών τις οποίες αποζητεί και επεξεργάζεται. 4

Slide 5

Διδασκαλία και μάθηση Η διδασκαλία είναι ένα σύστημα οργανωμένων ενεργειών που στοχεύουν στην επίτευξη της μάθησης. «Η διδασκαλία δεν είναι μια διαδικασία μετάδοσης πληροφοριών αλλά ένας τρόπος ενεργοποίησης των δυνατοτήτων του μαθητή». Η διδασκαλία δεν συμβαίνει ανεξάρτητα από τη μάθηση. Όπου υπάρχει διδασκαλία δεν πραγματοποιείται αναγκαστικά και μάθηση. Όταν η διδασκαλία δεν επιτύχει, τότε οι αιτίες πρέπει να αναζητηθούν τόσο στην πλευρά του δασκάλου, όσο και στην πλευρά του μαθητή. 5

Slide 6

Πρόβλημα ποια θεωρία να διαλέξω? πώς να την υλοποιήσω? υπάρχουν εργαλεία για να με βοηθήσουν να την υλοποιήσω?

Slide 7

Παιδαγωγικές προσεγγίσεις 7

Slide 8

Συμπεριφοριστική προσέγγιση (μάθηση μέσω ενίσχυσης) Η μάθηση είναι μια διαδικασία πρόσκτησης της γνώσης (behaviorism) Κύριοι εκπρόσωποι: Πρόδρομος αυτής της σχολής ο I. Pavlov. Βασικοί εκπρόσωποί της οι J.B. Watson, E.L. Thorndike, και B. F. Skinner. 8

Slide 9

Συμπεριφοριστικές θεωρίες μάθησης Για τους συμπεριφοριστές: δεν υπάρχει δυνατότητα πρόσβασης στις νοητικές καταστάσεις των υποκειμένων τα «πιστεύω» τους, οι προσδοκίες τους, οι προθέσεις τους όπως και τα κίνητρά τους δεν είναι προσβάσιμα το μόνο που προέχει να γίνει είναι η περιγραφή της συμπεριφοράς και όχι η εξήγησή της 9

Slide 10

Συμπεριφοριστικές θεωρίες μάθησης ο συμπεριφορισμός δεν ενδιαφέρεται για την εσωτερική (τη νοητική) λειτουργία των υποκειμένων αλλά εστιάζει την προσοχή στην ανάλυση των χαρακτηριστικών εισόδου – εξόδου της ανθρώπινης συμπεριφοράς. η μάθηση είναι ζήτημα δημιουργίας συνδέσεων μεταξύ των ερεθισμάτων και των αντιδράσεων οι συνδέσεις ενισχύονται μέσω επαναλήψεων περισσότερες πιθανότητες επανάληψης οι θετικές (επιβράβευση) παρά οι αρνητικές (ποινή) συμπεριφορές [στοιχεία ανάδρασης ή επανατροφοδότησης (feedback)] 10 περιβάλλον υποκείμενο είσοδος: ερεθίσματα έξοδος: συμπεριφορά

Slide 11

Οι αρχές της μάθησης (B.F. Skinner) απαιτούν την ενεργή συμμετοχή του παιδιού, τη δόμηση της διδακτέας ύλης σε σύντομες διδακτικές ενότητες, τη βαθμωτή πρόοδο της διδασκόμενης ύλης σύμφωνα με τους ρυθμούς του μαθητή (προσαρμογή), την άμεση επαλήθευση της απάντησης του μαθητή, την ενίσχυση της σωστής απάντησης στην τιθέμενη ερώτηση. 11

Slide 12

Συμπεριφορισμός και Εκπαίδευση Προγραμματισμένη Διδασκαλία (και διδασκαλία με τη Βοήθεια Υπολογιστή) κλασική εφαρμογή των αρχών του Skinner με την εμφάνιση των υπολογιστών 12

Slide 13

Προγραμματισμένη διδασκαλία Διδακτικές μηχανές

Slide 14

Γραμμική εκδοχή η προγραμματισμένη διδασκαλία χρησιμοποιούσε μηχανές με γραμμική οργάνωση (ευθύγραμμος σχεδιασμός), η μάθηση προχωρούσε γραμμικά χωρίς διακλαδώσεις (η περίπτωση των μηχανών που αναπτύχθηκαν από τον Skinner). Η αλληλουχία της ύλης είναι με τέτοιο τρόπο σχεδιασμένη ώστε να μπορούν να την ακολουθήσουν όλοι οι μαθητές.

Slide 15

Μηχανές με γραμμική οργάνωση Παράδειγμα: Η πρωτεύουσα της Ελλάδας είναι η Αθήνα: (Ναι - Όχι) Σωστό Λάθος 15

Slide 16

Μια δεύτερη μέθοδος του N. Crowder, ακολουθεί διακλαδώσεις ή πολλαπλές επιλογές. η απάντηση του μαθητή καθορίζει το τι θα ακολουθήσει ως παρουσίαση από το πρόγραμμα.

Slide 17

Η μέθοδος του N. Crowder (διακλαδισμένη οργάνωση) Παράδειγμα: Η Ελλάδα έχει πρωτεύουσα: Αθήνα Σπάρτη Ναύπλιο Παρίσι 17

Slide 18

Η άποψη για το «λάθος» η μέθοδος του B. Skinner πιστεύει ότι το πρόγραμμα πρέπει να είναι κατασκευασμένο με τέτοιο τρόπο ώστε να αποφεύγονται τα λάθη από τη μεριά του μαθητή (όταν απαντήσει λάθος του προσφέρεται η σωστή απάντηση) η μέθοδος του N. Crowder πιστεύει ότι όταν ο μαθητής κάνει λάθος πρέπει να του παρέχονται περαιτέρω επεξηγήσεις για να το ξεπεράσει και στις δύο περιπτώσεις δίνεται έμφαση στην αυτόματη διαχείριση της ατομικής διαδρομής του μαθητή 18

Slide 19

Πιο σύγχρονη εκδοχή το μοντέλο του Διδακτικού Σχεδιασμού (Gagné) Στάδια ανάπτυξης: αξιολόγηση αναγκών σχεδίαση μαθημάτων επιλογή υλικού εφαρμογή αξιολόγηση μαθητή (βασίζεται σε μια σειρά από τεστ που μας επιτρέπουν να αποφανθούμε για την επίτευξη των διδακτικών στόχων) 19

Slide 20

Λογισμικά Λογισμικά καθοδήγησης ή εκμάθησης (tutorials) εξάσκησης και πρακτικής (drill and practice) κλασικές εφαρμογές της συμπεριφοριστικής προσέγγισης και του διδακτικού σχεδιασμού για την απόκτηση γνώσεων και την ανάπτυξη δεξιοτήτων 20

Slide 21

Λογισμικά καθοδήγησης ή εκμάθησης (tutorials) στόχοι παρουσίαση της πληροφορίας καθοδήγηση για την επίτευξη ενός μαθησιακού αποτελέσματος προσπάθεια εξατομίκευσης της μάθησης 21 Δομή κα αλληλλουχία ενός συστήματος καθοδήγησης

Slide 22

Λογισμικά εξάσκησης και πρακτικής (drill and practice) στόχος η παροχή άσκησης ώστε να αναπτυχθούν και να βελτιωθούν γνώσεις και δεξιότητες αφορούν υποκείμενα που είναι ήδη εξοικειωμένα σε κάποιο βαθμό με το αντικείμενο διδασκαλίας έλεγχος ήδη αποκτηθέντων γνώσεων 22 Δομή κα αλληλλουχία ενός συστήματος καθοδήγησης

Slide 23

Συμπεριφοριστικό εκπαιδευτικό λογισμικό 23 Ποιος έχασε τη μάχη του Μαραθώνα? - Ο Ομέρ Βρυώνης Όχι, προσπάθησε ξανά - Οι Πέρσες Μπράβο!

Slide 24

Παρακμή του συμπεριφορισμού Ο συμπεριφορισμός αποτελούσε την κυρίαρχη προσέγγιση στη μελέτη της μάθησης μέχρι τη δεκαετία του `60. Παρακμή κάτω από τα συντονισμένα πυρά των γνωστικών ψυχολόγων και των παιδαγωγών.

Slide 25

Γνωστική προσέγγιση Η μάθηση είναι μια γνωστική διαδικασία επεξεργασίας πληροφοριών και όχι απλή σύνδεση ερεθίσματος αντίδρασης. 25 ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ R (response) ΕΡΕΘΙΣΜΑ S (stimulus) ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ (μνήμη, αντίληψη, νόηση, γλώσσα, κριτική σκέψη κλπ)

Slide 26

Οι γνωστικές προσεγγίσεις Αναγνωρίζουν ότι τα παιδιά, πριν ακόμα πάνε στο σχολείο διαθέτουν γνώσεις και αυτό που χρειάζεται είναι να βοηθηθούν ώστε να οικοδομήσουν νέες γνώσεις πάνω σε αυτές που ήδη κατέχουν. Τα παιδιά, κάτω από αυτό το πρίσμα, συμμετέχουν ενεργά στην οικοδόμηση των γνώσεών τους. Το πλαίσιο αυτό οδηγεί στην άποψη ότι η εκπαίδευση πρέπει να έχει ως κύριο σκοπό να βοηθήσει τους μαθητές να γεφυρώσουν το χάσμα ανάμεσα στις άτυπες και τις τυπικές γνώσεις τους. 26

Slide 27

Δομικός εποικοδομισμός του Piaget (βασικές έννοιες) 27 . . . .

Slide 28

Δομικός εποικοδομισμός του Piaget 28 δεν είναι μια απλή καταγραφή της πραγματικότητας αλλά μια εποικοδόμηση αυτής με βάση τις αναπαραστάσεις και την εμπειρία του ατόμου τι είναι γνώση; πως οικοδομείται η γνώση;

Slide 29

Η θεωρία του Piaget στη σχολική τάξη Έμφαση στη διαδικασία σκέψης του παιδιού και όχι στα προϊόντα της. Αναγνώριση του κεντρικού ρόλου της άμεσης και ενεργητικής εμπλοκής του παιδιού στις δραστηριότητες μάθησης. Αποδοχή των ατομικών διαφορών στην πορεία της ανάπτυξης ίδιες φάσεις ανάπτυξης για όλα τα παιδιά αλλά όχι και ίδιοι ρυθμοί ερεθίσματα και δραστηριότητες για μικρές ομάδες παιδιών και όχι για όλη την τάξη

Slide 30

Ανακαλυπτική μάθηση (Bruner, 1996) 30

Slide 31

Θεωρία της επεξεργασίας της πληροφορίας μελέτη του ανθρώπινου νου ως μηχανής επεξεργασίας της πληροφορίας «η νοημοσύνη είναι τόσο κοντά σε αυτό που από τη φύση του είναι ένας υπολογιστής, ώστε η γνωστικότητα μπορεί να ορισθεί με τον όρο υπολογισιμότητα» των συμβολικών αναπαραστάσεων η σκέψη του υποκειμένου αποτελεί μέσο επεξεργασίας της πληροφορίας 31

Slide 32

Μοντέλο επεξεργασίας της πληροφορίας το ανθρώπινο πνεύμα μοντελοποιείται ως ένα σύστημα επεξεργασίας της πληροφορίας κάθε γνωστική διεργασία συνίσταται σε επεξεργασίες αναπαραστάσεις 32 Είσοδοι δεδομένων (input) [αισθήσεις] αισθητηριακή μνήμη από 0,1 μέχρι 1 sec για την όραση και από 2 – 4 sec για την ακοή επεξεργασίες αναπαραστάσεις (δημιουργήθηκαν σε μια συγκεκριμένη κατάσταση και για συγκεκριμένους στόχους και βρίσκονται αποθηκευμένες στη «βραχυπρόθεσμη μνήμη» Έξοδοι επεξεργασμένων αποτελεσμάτων (output) (συμπεριφορά)

Slide 33

Θεωρία της επεξεργασίας της πληροφορίας οι γνώσεις είναι δομές σταθεροποιημένες στη «μακροπρόθεσμη μνήμη» περιστασιακές οι αναπαραστάσεις, για συγκεκριμένο σκοπό στη «βραχυπρόθεσμη μνήμη (RAM)» η μάθηση συντελείται όταν οι πληροφορίες μεταφέρονται από τη βραχυπρόθεσμη στη μακροπρόθεσμη μνήμη «μόρφωση είναι αυτό που μένει και επιδρά στη συμπεριφορά μας αφού ξεχάσουμε όλες τις συγκεκριμένες γνώσεις που πήραμε στο σχολείο» 33

Slide 34

Γνωστικές θεωρίες και εκπαιδευτικά λογισμικά περιβάλλοντα Μαθητοκεντρικά (ανοιχτά) περιβάλλοντα μάθησης υποστηρίζουν την ιδέα της οικοδόμησης της γνώσης από τον ίδιο το μαθητή δεν υποδεικνύουν στο μαθητή τις ορθές διαδικασίες λαμβάνουν υπόψη τους ότι το κοινωνικό πλαίσιο και η κοινωνική αλληλεπίδραση ευνοούν τις γνωστικές κατασκευές προσομοιώσεις φαινομένων και πραγματικών καταστάσεων 34

Slide 35

Κοινωνικογνωστική προσέγγιση Βασικές αρχές η ανάπτυξη της νόησης διαδικασία κοινωνικής αλληλεπίδρασης όπου κυρίαρχο ρόλο παίζει η γλώσσα το παιδί όχι παθητικός δέκτης αλλά δρον υποκείμενο που με τις πράξεις του διαμορφώνει τη γνωστική του πραγματικότητα ο μαθητευόμενος πρόσωπο που διαθέτει κοινωνικά κίνητρα 35

Slide 36

Κοινωνικογνωστική προσέγγιση Βασικός εκπρόσωπος: L. Vygotsky (σοβιετική σχολή ψυχολογίας) η μάθηση, ως διαδικασία προσδιορίζεται από τις κοινωνικοπολιτιστικές περιστάσεις επικοινωνιακή και πολιτιστική διάσταση της μάθησης 36

Slide 37

Vygotsky: Ζώνη της εγγύτερης (ή επικείμενης) ανάπτυξης Αποτελεί την ανεξερεύνητη περιοχή του εσωτερικού δυναμικού του μαθητευόμενου που βρίσκεται σε μια εν δυνάμει λανθάνουσα κατάσταση εξέλιξης. H ZEA σε flash 37

Slide 38

Πλαίσιο στηρίγματος (scaffolding) 38 άτομα σε μια κοινότητα οι πυρήνες γνώσεων των ατόμων αλληλοκαλύπτονται οι ζώνες εγγύτερης ανάπτυξης συνυπάρχουν μερικώς άρα, οι γνώσεις της κοινότητας είναι πιο εκτεταμένες από του μεμονωμένου ατόμου κάθε άτομο μπορεί να συμβάλει στη γνωστική ανάπτυξη της κοινότητας προσφέροντας ένας πλαίσιο στηρίγματος εκεί που δεν επαρκούν οι γνώσεις των άλλων

Slide 39

Κοινωνικός εποικοδομισμός και συνεργατική μάθηση η γνώση οικοδομείται σε κοινωνικό επίπεδο η οικοδόμηση των γνώσεων γίνεται σε συνεργατικά περιβάλλοντα οικοδομείται διαμέσου συζητήσεων ανάμεσα σε άτομα ή ομάδες κατανοούν την επικοινωνία υλοποιούν κοινές δραστηριότητες κοινωνική αλληλεπίδραση: μάθηση εννοιών και οικοδόμηση νοημάτων μέσω αλληλεπιδράσεων και ερμηνειών του κόσμου μεταξύ των οποίων και οι αλληλεπιδράσεις με τους άλλους 39

Slide 40

Πλεονεκτήματα της συνεργατικής μάθησης οι μαθητές εκφράζουν δημόσια τις σκέψεις τους οδηγεί στη συνειδητοποίηση των αρχικών αυθόρμητων ιδεών για τη μετέπειτα επεξεργασία τους επιτρέπει την εμφάνιση κοινωνικογνωστικών συγκρούσεων που οδηγούν σε νέα γνώση συνεργατικά περιβάλλοντα μάθησης (computer supported collaborative learning) συνιστούν χαρακτηριστικές εφαρμογές αυτής της προσέγγισης 40

Slide 41

Κοινωνικογνωστικές θεωρίες και ΤΠΕ 41

Slide 42

Κοινωνικογνωστικές θεωρίες και ΤΠΕ Δημιουργία στην τάξη περιστάσεων συνεργατικής μάθησης ανάμεσα σε ομάδες με διαφορετικά επίπεδα ικανότητας Εφαρμογή της αρχής της σταδιακής μείωσης της βοήθειας των μεγάλων και σταδιακή ανάληψη όλο και μεγαλύτερης υπευθυνότητας από τα παιδιά. Η προσέγγιση αυτή ονομάζεται «υποβοηθούμενη ανακάλυψη» 42

Slide 43

Xαρακτηριστικά μαθησιακού περιβάλλοντος κοινωνικοπολιτισμικής προσέγγισης να υποστηρίζει τη μάθηση που λαμβάνει χώρα σε αυθεντικά περιβάλλοντα να προσφέρει καταστάσεις που προάγουν τη μάθηση μέσω ενεργούς συμμετοχής να προωθεί τη συνεργατική επίλυση προβλημάτων να παρέχει εργαλεία που να ευνοούν την ανταλλαγή ιδεών και απόψεων και να υποστηρίζει την αλληλεπίδραση να υποστηρίζει και να ενισχύει τη δημιουργία και τη λειτουργία κοινοτήτων πρακτικής και μάθησης να ενισχύει τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και τη χρήση εργαλείων και οργάνων δεδομένου ότι η γνώση βρίσκεται στις δράσεις των ατόμων και των ομάδων να προσφέρει τη δυνατότητα πολλαπλών τρόπων διαμεσολάβησης και αλληλεπίδρασης, μέσω ποικίλων εργαλείων και τεχνουργημάτων που παίζουν ρόλο πολιτισμικών πηγών για πληροφορίες και γνώσεις 43

Slide 44

Επίλογος «Η επιστημονική αλήθεια είναι πολλαπλή, γιατί αναφέρεται στη σύνθετη πραγματικότητα. Ο κόσμος μας είναι περισσότερο σύνθετος απ` ό,τι πιστεύουμε και αποτελεί σύστημα διαπλεκόμενων και αλληλεξαρτώμενων μερών (συστημική θεωρία). Η θέαση, συνεπώς, του κόσμου από μία οπτική αποτελεί μονόπλευρη προσέγγιση και δεν προάγει τον επιστημονικό λόγο. Πολλά πράγματα από αυτά που πιστεύουμε έχουν δύο όψεις…» 44

Slide 45

Βιβλιογραφία Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στα Κέντρα Στήριξης Επιμόρφωσης (ΚΣΕ), τ.1, Γενικό μέρος, (Σύγχρονες Θεωρήσεις για τη Μάθηση). Πάτρα, Μάιος 2008. Κόμης, Β., (2004), Εισαγωγή στις εκπαιδευτικές εφαρμογές των ΤΠΕ. Αθήνα: Εκδ. Νέων Τεχνολογιών. Ράπτης, Α., & Ράπτη, Α., (2007), Μάθηση και Διδασκαλία στην Εποχή της Πληροφορίας: Ολική Προσέγγιση. Τόμος Α΄. Αθήνα: Αριστοτέλης Ράπτης. Ελληνιάδου, Ε., Κλεφτάκη, Ζ., Μπαλκίζας, Ν., Η Συμβολή των Παιδαγωγικών Προσεγγίσεων για την Κατανόηση του Φαινομένου της Μάθησης. Αθήνα. 45

URL: