Vida de Rosalía Naceu o 4 febreiro de 1837 en Santiago de Compostela. Súa nai era de familia fidalga e seu pai un sacerdote. Os primeiros anos pasounos Rosalía cunhas tías paternas na localidade de Ortoño. Os dados coñecidos apuntan a que convivían nai e filla cando esta tiña “cinco” anos

A mocidade de Rosalía Recibiu unha educación privilexiada para os usos da época, e entre os seus dotes naturais está o dominio das táboas como actriz A admiración da poeta por súa nai queda de manifesto no primeiro libro que publica, que leva por título A mi madre “Donde el ciprés erguido se levanta, allá en lejana habitación sombría, que al más osado de la tierra espanta, sola duerme la dulce madre mía.”

Amores e desazóns Casou con Manuel Murguía,figura excelsa da cultura galega do XIX, especialmento no campo dos estudos de “historia”. O matrimonio tivo varios fillos, algúns mortos en vida da nai, o que sen dúbida acentuou as penas e desazón da poeta. Morreu Rosalía o 15 de xullo de 1885 na casa de A Matanza. Anos máis tarde foron trasladados os seus restos ao Panteón de galegos ilustres en Bonabal

A obra de Rosalía. Poesía “Cuando miré de soledad vestida la senda que el destino me trazó, sentí en un punto aniquilar mi vida”  La flor

 Cantares gallegos Aló nas tardes serenas, aló nas tardes caladas, fanse máis duras as penas que nas brandas madrugadas

* Follas novas ¡Follas novas!, risa dáme ese nome que levás, cal si a unha moura ben moura, branca lle oíse chamar.

Rosalía no misterio Autopoética. A verdade i escribo... Escribo… ¿para qué? ¡Volvede ó mais fondo da ialma, tempestosas imaxes! Ide a morar cas mortas relembranzas; Que a man tembrosa no papel so escriba ¡palabras, e palabras, e palabras! Da idea á forma inmaculada e pura ¿donde quedou velada?

Rosalía no misterio A infelicidade Se sabes onde a morte ten a morada escura, dille que corpo e alma xuntamente me leve adonde non recorden nunca nin no mundo en que estou nin nas alturas

Rosalía no misterio A natureza “Natureza fermosa, a mesma eternamente, dille aos mortais, de novo aos loucos dille ¡que eles no mais perecen!”

Rosalía no misterio O amor Lévame a aquela fonte cristaíña onde xuntos bebemos as purísimas augas que apagaban sede de amor e chama de deseios

Rosalía no misterio Deus e a relixión Mais pasando e pasando diante dela, foron os mortos aqueles proseguindo, a indiferente marcha camiño do infinito, en torno da estranxeira na súa patria

Rosalía no misterio Compromiso social Tecín soia a miña tea, sembrei soia o meu nabal, soia vou por leña ó monte, soia a vexo arder no lar

Rosalía no misterio As sombras Luz e progreso en todas partes…pero as dudas nos corazós, e bágoas qu´un non sabe por que corren e dores qu' un non sabe por que son

Rosalía no misterio A terra e as xentes Airiños, airiños aires, airiños d'a miña terra; airiños, airiños aires, airiños, leváime á ela. Sin ela vivir non podo, non podo vivir sen ela; qu'adonde queira que vaya cróbeme unha sombra espesa

Rosalía no misterio Do mar pola orela mireina pasar, na frente unha estrela no bico un cantar. E vina tan sola na noite sin fin que inda recei pola probe da tola, eu, que non teño quen rece por min! (Curros Enríquez)