Satranç Nedir?

Satranç güzel ve yararlı bir uğraş, yaman bir mücadele, akıl, zeka, yaratıcılık, ileri görüşlülük, planlama, yerinde ve zamanında davranma, cesaret, sabır, serinkanlılık gibi evrensel değerler ve yetenekleri geliştiren bir sanat, bir bilim ve bir spordur.

Satranç bir beyin sporu olduğu kadar düşünce eğitimi üzerine uzman bir okuldur. Spor olarak satranç sizlerin zihinsel, psikolojik ve ahlaki gelişmenizde katkıları olabilen bir oyundur. Yeteneklerinizi farkına varmanızı sağlayan, kendinize güvenmenizi ve var olan yeteneklerinizi kullanırken onları geliştirmenizi sağlayan bir bilimdir.

Satrancın faydaları nelerdir? Kötü alışkanlıklar edinilmesine engel olur. Planlı hareket etmenin önemini ve gerekliliğini kavratır. Sür’atli, doğru  ve çabuk düşünebilmeye yardımcı olur,olaylara doğru yorumlarla yaklaşabilme yeteneklerini geliştirir.

Kişiliği ve karekteri olumlu yönde etkiler ve geliştirir. ‘’Kendine güven‘’duygusu aşılar ve bunu geliştirir. Kendi güç ve yeteneklerini daha iyi tanıyarak, bireysel güç ve yetenekleri açığa çıkarmaya ve bireysel doğru kararlar alabilmeye yardımcı olur.

Dikkatini tek konu üzerinde yoğunlaştırabilme alışkanlığı kazandırır. Diğer ders konularının daha iyi anlaşılıp kavramasına yardımcı olur. Bilimselliği ön plana alarak araştırmalar yapmaya yönlendirir. Konulara karşı şüpheci yaklaşımı benimsetir,onları ezberci zihniyetten arındırır. Kişileri düşünen,araştıran,yargılayan varlıklar haline getirir,ve  yaratıcılıklarında özgür bırakan bir ortam hazırlar. Başarıya ancak ve ancak sistemli ve disiplinli bir çalışmayla varılabileceğini gösterir.

Mücadeleci bir ruh yapısına sahip olmanın gerekliliğini benimsetir. Başarısızlıklar karşısında yılmamayı,başarı için daha da çok çalışmanın gerekli olduğunu öğretir. Başarılardan büyük hazlar duyarak daha da başarılı olmaya yönlendirir. Yepyeni hedefler göstererek bu yeni hedefler doğrultusunda motivasyon sağlar. Kişilerin olumsuz bir yönünü, eksikliğini,veya bir davranış bozukluğunu hızlıca ortaya çıkarır. Kurallara uymayı,dostça oynamayı,kaybetmeyi kabullenmeyi,kazananı kutlamayı öğretir.

SATRANÇ SPORCUSUNU NELER BEKLİYOR Turnuvalarda oynamak, sizlere yaptığınız teorik çalışmaları uygulama imkanı sağlar ve bu arada satranç hamlelerinizi bazı ek faktörlerde etkilemeye başlar. Peki nedir bunlar? Kas gücü Beslenme Farklı ortamlara uyum sağlama Hedef Psikolojik durum

KAS GÜCÜ Masa başında uzun süre oturmak ve yüksek miktarda enerji kullanımı kas gücünü azaltmakta hatta kas erimelerine sebeb olmaktadır. Kas gücü ise kişinin dayanıklılığını arttırır. Yani masa başında 3-4 saatlik bir maçta son bir saatinde enerjinizin olmasını istiyorsanız kaslarınızın güçlü olmasını sağlamalısınız. Bunun için turnuva esnasında her gün yapacağınız bir saatlik tempolu yürüyüş gereken gücü sağlayacaktır. ( Aşırıya kaçmamalısınızçünkü enerjiyi maçta kullanacaksınız. Yapılan spor, kan dolaşımını kısa süreli hızlandırarak oksijenin tüm kaslara ve beyne gitmesini sağlamak) Turnuva dışında ise satranç sporcusu haftada en az 3 gün 2 şer saatlik bir sporu düzenli olarak yapması gereklidir. ( Yüzme, Tenis, Basketbol, Futbol vb.)

Beslenme Beslenmenize çok dikkat etmelisiniz. Kullanacağınız enerjiyi alacağınız gıdalardan sağlayacaksınız. Tur aralarında çok fazla ve hazmı zor gıdalar almamalısınız. Çünkü beyne gitmesi gereken enerjinin büyük bir kısmını vücut hazım için mideye gönderir. Enerji veren besinler sadece karbonhidratlar, yağlar ve proteinlerdir. Vitamin ve mineraller işlemlerin gerçekleşmesinde kullanılır. Direk enerji vermezler.

Turnuva Sabahında ne yemeli? Sabahları sporcunun vücudu akşam yemeğinin sağladığı tüm enerji ile doludur. Sabah bir şey yemeden de maça çıkabilir. Ama unutmayın; düşünürken o kadar yoğun enerji kaybedilir ki, 1 saat sonra yorgunluk başlar. Oyun ortası ve sonunda gerekli olan enerjiyi bulamayabilirsiniz. Onun için turdan en az bir saat önce reçel,bal, pekmez, ekmek, peynir,çay ve meyve suları almalıdır. ( portakal suyu içiyorsa içine bir kaşık şeker mutlaka atılmalıdır.Vitaminin emilmesini hızlandırır ve gaz yapmasını engeller.) Maç esnasında yorgunluk, dikkat toplayamama, halsizlik, uyku hali olması halinde bisküvi, kuru üzüm, su ve meyve suyu bulundurabilirsiniz.

Öğle yemeğinde ne yemeli? Sulu, hafif, kolay sindirilebilen gıdalar alınmalıdır. :Çorba , makarna tatlı, peynirli sandviç,zeytinyağlı sebzeler,meyve suyu, hamur işi tatlılar yiyebilir. Bir sonraki maça az zaman kaldıysa sadece bir sandviç, sütlü tatlı,bol su,ve DİNLENMEK metabolizmaya gerekli enerjiyi sağlayacaktır.

Akşamları ? Akşamları istediği her şeyi yiyebilirsiniz. Ama bir sonraki gün için gerekli glikojen, demir ve fosfat depolarını doldurmak amacıyla mutlaka: Et tavuk, balık, karaciğer, böbrek; kuru fasulye,mercimek,barbunya patates; ceviz badem, fındık, üzüm, kayısı, kuru erik,pekmez, tahin; yeşil yapraklı sebzelerve salatalardan bir kaç çeşidi yenmelidir.

Farklı ortamlara uyum sağlayabilme Bir çok kişide uykusuzluk(yatağında uyuyamamadan kaynaklanabilir) , tuvalet alışkanlığının bozulması( farklı beslenme), heyacan ve stress turnuva ortamına uyum sağlamanızı zorlaştırabilir. Kendinizi tanımanız ve gereken önlemleri almanız bu etkileri azaltacaktır. Evdeki yastığınızı getirebilir, yemeklerde çok karışık ve farklı yememeye dikkat edebilir, akşamları yatmadan önce kitap okuyabilirsiniz. Unutmayın satranç sporu diğer spor karşılaşmalarından daha uzun sürmektedir. Bu da sizin uyum sağlamanızı sağlayacak gerekli zamanı verecektir.

Hedef Çok yüksek hedefler performansınızı etkiliyebilir. Heyacan, endişe gibi oluşan duygular maç esnasında sizi etkileyebilir. Hedefsiz olmakta performansı etkiler. Onun için hedefinizi kendinizin koyması çok önemlidir. Unutmayın başarılar çok çalışmakla oluşur. Kayıpları iyi değerlendirmelisiniz.

Psikolojik durum Katıldığınız yarışmaları ciddiye almak, sizi başarıya götürecek gerekli etkiyi yapacaktır. Kaybettiğiniz maçlar olduğunda üzülmeniz gayet doğaldır. Fakat bir sonraki maçınızı etkilemesine izin vermemelisiniz. Rakibinizin oyun gücüne bakarak maçın sonucu hakkında kesin yargıya varmayın. Çok güçlü bir rakip karşısında kaybedeceğinizi düşünerek veya zayıf olduğunu düşündüğünüz bir rakip karşısında kazanacağınızı düşünerek maça girmeyin. “En az hata yapan oyunu kazanır.” Ve “Kazanılmış maçı kazanmak zordur” sözlerini unutmayın.

Kendi oyun gücünüz hakkında en doğru bilgiye sahip olduğunuzu unutmayın ve eksiklerinizi tamamlamak için gereken çalışmaları yapmanın bir sonraki turnuvadaki başarınızı arttıracağını unutmayın. Ağrıların büyük bir kısmı psikolojik olarak gelişir. Özellikle baş ve karın ağrıları. Ağrı kesici almak çözüm olabilir ama sinir iletilerini güçlendirmek için gerekli besinleri almanız daha kalıcı bir çözüm olacaktır. ( vitamin ve mineraller)

YARIŞMAYA HAZIRLANALIM Yarışma öncesi Sporcu kimliğine sahip olmanız için federasyon lisansı çıkarmalısınız.Bunun için ilinizdeki GSİM lisans sicile başvurmalısınız. Turnuva kayıt tarihlerini inceleyerek turnuvayı sonuna kadar oynamanızda bir sakınca olup olmadığını kontrol etmelisiniz.Çünkü girdiğiniz bir yarışmayı kazanmayı veya kaybetmeyi düşünmeden sonuna kadar oynamalısınız. Unutmayın sadece kazanmak için spor yapmıyoruz. Başladığımız işi bitirmek kazanmaktan önemlidir. Turnuvaya kaydınızı yaptırın ve kaydınızın yapıldığını kontrol edin. Turnuva tüzüğünü okuyup, anlamadığınız bölümleri sorarak öğrenin. Hakem ve diğer sporcularla iletişim kurmak için tüm bilgilere doğru olarak sahip olmalısınız Turnuvanın yapılacağı salonu önceden keşfedin. Gerçek hedefinizi belirleyin.Bu hedef yapabileceğinizin çok üstünde veya altında olmasın. Bunu en iyi siz bilirsiniz. Belirlenen tur saatlerini unutmayın. Tur başlamadan 10 dakika önce salona gelmeye çalışın. Beslenmenize ve uykunuza dikkat edin. Yarışmadan bir hafta önce tüm karbonhidrat depolarını doldurmalısınız.Bir satranç sporcusu 3 gün süren bir turnuvada bir atletten yaklaşık üç kat fazla enerji kaybeder. Sabahları mutlaka kahvaltı edin.

Yarışma sırasında Bir çok satranç sporcusu ile tanışacak, birlikte oynayacak ve birlikte maçlarınızı analiz edeceksiniz. Saat ve notasyon kullanarak oynayacaksınız. İlk maçınızda heyacanlanabilirsiniz. Unutmayın ilk defa turnuvaya katılan herkes bu heyacanı yaşar. Turnuva salonunun dışında bir panoda oyuncu listeleri ve eşlendirmeler ilan edilecektir..Oyuncu listesinden isminizi bularak doğru yazılıp yazılmadığını kontrol edin.Bir yanlışlık varsa başhakemliğe yazıyla bildirin. Eşlendirme, oyuncuların rengini ve hangi masada oynadığını gösterir. Sol başta yazan numara sizin o turu oynayacağınız masanın numaranızdır. İsminiz önce yazıldıysa beyaz , ikinci olarak yazıldıysa siyahlarla oynayacaksınız demektir.

Kaleminizi kontrol edin.Mutlaka yedek bir kalem bulundurun. Satranç takımınızı almayı unutmayın. Yanınızda su, şeker, meyve suyu, kurukayısı,üzüm,yemiş vb.bulundurun. Salona girdikten sonra yüksek sesle konuşmayın. Satranç takımınızı ve satranç saatinizi kontrol edin. Saatinizde bir yanlışlık varsa hakeme bildirin. Eşlendirmede belirtilen renkteki taşların önüne oturun Kendinizin ve rakibinizin adını notasyon kağıdında doğru bölümlere yazın. Baş Hakemin açıklamalarını dikkatle dinleyin. Sizin bulunduğunuz yerdeki hakemin kim olduğunu belirleyin. Rakibinize başarılar dileyin.

Rakibiniz gelmediyse; Hakem turu başlatınca beyazsanız hamlenizi yaparak saatinize basın,siyahsanız sadece saatinizi çalıştırın. Turun ilan edilen başlama saatinden bir saat sonra rakibiniz gelmesse oyunu hükmen kazanacaksınız. Hamlenizi yaptıktan sonra salon içinde başka oyunları izleyebilirsiniz. Salonun dışına sadece hamle sırası sizde değilken ve ancak acil ihtiyaçlarınız için çıkabilirsiniz. ( Tuvalet , su vb) Masa başında rakibinizi rahatsız edecek davranışlardan kaçınının. Tur başladıktan sonra rakibinizle konuşmayın. Herhangi bir anlaşmazlıkta saatinizi durdurarak hakeminize durumu anlatın.Hakem duruma uygun olarak rakibinize gereken uyarıyı yapacaktır. Zamanınızı kontrol etmeyi unutmayın.

Maçınız bittikten sonra skoru doğru olarak yazın ve kağıdınızı imzalayın. Rakibinizin kağıdını imzalamadan önce skorun doğru olarak yazılıp yazılmadığınıı kontrol edin Hakeme notasyon kağıdınızı teslim edin. Maçınız bittikten sonra rakibinizle maçınızı analiz edin. Hala turnuva salonundaysanız, artık bir seyirci olduğunuzu unutmayın ve oyuncuları rahatsız etmeyecek,hakemleri engellemeyecek bir şekilde diğer maçları izleyin. Tur sonuçlarını kontrol edin. Bir sonraki eşlendirmeye bakıp kimle oynadığınızı, hangi masada ve ne renk oynadığınızı belirleyin. Yemek yiyecekseniz ve bir sonraki maça 1saatten az zaman varsa midenizi çok doldurmayın. İsviçre Sistemi olarak düzenlenen turnuvalarda maç kaybedince turnuvadan elenmiyorsunuz.Turnuva kaç tursa hepsini oynayacaksınız. Unutmayın kaybetmek kazanmak kadar doğaldır. Neden kaybettiğinizi anlarsanız turnuvalarda satrancınızı geliştirirsiniz.

Yarışma sonrası Oynadığınız tüm maçlarınızı saklayın. Yaptığınız maçlarınızı öğretmeninizle analiz edin. Tespit ettiğiniz eksik bilgilerinizi tamamlamak için çalışın. Turnuvadaki diğer sporcuların maçlarını inceleyin. Kendinize bir arşiv oluşturun. Öğrenciyseniz yarışma haftasında yorulmuş ve derslerinizi yapamamış olabilirsiniz.Gereken önemi verirseniz derslerinizde geri kaldığınız konuları tamamlayabilirsiniz.

BAŞLANGIÇ KONUMU

TURNUVA SALONU

SATRANÇ SAATİ & NOTASYON

GÖRÜNTÜLER

GENS UNA SUMUS BİZ BİR AİLEYİZ TSF İstanbul il temsilciliği Fuat Ergür TSF İst.İl tem.Yrd.