Wykład przygotowano dla kursu przygotowującego do uzyskania Europejskiej Karty Umiejętności Komputerowych, organizowanego przez Katedrę Informatyki i Metod Komputerowych Akademii Pedagogicznej w Krakowie. Strona Katedry: http://www.ap.krakow.pl/kmk Strona kursu: http://www.ap.krakow.pl/ecdl Autor: mgr inż. Alicja Pituła-Wilczyńska Powielanie oraz rozpowszechnianie powyższych materiałów bez zgody autora stanowi naruszenie praw autorskich. W celu uzyskania zgody na wykorzystanie materiałów proszę o kontakt drogą elektroniczną (apw@ap.krakow.pl) lub poprzez Sekretariat Katedry Informatyki i Metod Komputerowych Akademii Pedagogicznej im. KEN w Krakowie.

ISDN (ang. Integrated Services Digital Network, czyli sieć cyfrowa z integracją usług). Technologia sieci informacyjnych mająca na celu rozszerzenie PSTN przez bezpośrednie udostępnienie usług cyfrowych dla oddalonych urządzeń (bez pośrednictwa urządzeń analogowych) (ang. end-to-end circuit-switched digital services). Rodzaje dostępu Wyróżnia się dwa rodzaje dostępu do ISDN2323: Podstawowy. (ang. Basic Rate Interface - BRI lub Basic Access - BA) - składający się z dwóch cyfrowych kanałów danych (ang. B-channel) o przepustowości 64 kb/s każdy i cyfrowego kanału sygnalizacyjnego (ang. D-channel) o przepustowości 16 kbps, Główny (ang. Primary Rate Interface - PRI lub Primary Access - PA) - składający się z E1 (lub T1 w USA) i zawierający większą liczbę kanałów. W Europie jest to 30 kanałów danych, natomiast w USA są to 23 kanały danych. W Polsce w ramach dostępu głównego stosuje się 30 kanałów danych (głównie dane rozmówne) o przepustowości 64 kbps każdy (tzw. kanały B), jeden kanał sygnalizacyjny (kanał D) o przepustowości 64 kbps oraz kanał służący do synchronizacji strumienia E1 (również 64 kbps). Na potrzeby obsługi kanałów danych B wykorzystuje się protokół sygnalizacyjny DSS1, która jest przesyłana w kanale sygnalizacyjnym D. Kanały danych używane są do rozmów i przesyłania danych. Kanał sygnalizacyjny służy do zestawiania połączeń i zarządzania nimi. Kiedy połączenie zostanie zestawione powstaje dwukierunkowy synchroniczny kanał transmisji danych między użytkownikami. Jest on zamykany przy zakończeniu połączenia. Można zestawić tyle połączeń ile jest kanałów danych. Na różnych kanałach można otwierać połączenia do tego samego lub różnych punktów docelowych. Przez kanały danych można zestawić między innymi połączenia głosowe modulowane kodem pulsowym (ang. pulse code modulated voice calls) co daje dostęp do tradycyjnej telefonii głosowej. Te informacje mogą zostać przekazane między siecią i końcowym użytkownikiem w czasie zestawiania połączenia. PSTN (ang. Public Switched Telephone Network) - publiczna komutowana sieć telefoniczna. Początkowo bazująca na technologiach analogowych, obecnie sieć zrealizowana prawie w całości w oparciu o technologie cyfrowe. Usługi PSTN obejmują usługi zarówno analogowe usługi POTS (akronim od Plain Old Telephone Service), jak i cyfrowe ISDN. Sieć PSTN jest regulowana standardami opracowywanymi przez ITU-T. Adresacja sieci PSTN, określana powszechnie jako numeracja telefoniczna, zdefiniowana została w zaleceniach E.163/E.164. Źródło: www.wikipedia.org

Podstawy technik informatycznych Europejska Karta Umiejętności Komputerowych ECDL Core

Tematyka wykładu http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Sieć komputerowa Połączone ze sobą komputery zdolne do dzielenia się swoimi zasobami i wzajemnej wymiany informacji. Szybkość połączenia określa się w kbps - kilobitach na sekundę. http://www.ap.krakow.pl/ecdl Dostawca usług internetowych – firma oferująca usługi dostępu do sieci.

Topologia sieci Sposób połączenia komputerów. http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Topologie fizyczne (1) http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Topologie fizyczne (2) http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Media transmisyjne Nośniki używane do transmisji sygnałów w telekomunikacji. http://www.ap.krakow.pl/ecdl

http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Karta sieciowa Network Interface Card (NIC). Służy do uzyskania komunikacji pomiędzy komputerami w sieci. Potocznie: sieciówka. http://www.ap.krakow.pl/ecdl

MAC Medium Access Control Unikatowy adres fizyczny – MAC 48-bitowa liczba zapisana w postaci heksadecymalnej (szesnastkowej) Początkowe 24 bity – oznaczenie producenta karty Końcowe 24 bity – unikalny identyfikator danego egzemplarza karty Np. http://www.ap.krakow.pl/ecdl 00-0A-E6 7E-FA-01 Producent: Elitegroup Computer System Co. Numer konkretnej karty

Modem MOdulator – DEModulator Przetwornik analogowo-cyfrowy wysyła/odbiera sygnał z linii telefonicznej i zamienia go na dane cyfrowe. Służy do komunikacji z innymi komputerami przy użyciu łącza telefonicznego. http://www.ap.krakow.pl/ecdl Prędkość połączenia mierzy się w bitach na sekundę: bps (bits per second)

Modem Prędkość transmisji danych przy użyciu modemu jest ograniczona, najczęściej do 56kbps (56K). http://www.ap.krakow.pl/ecdl Prędkość połączenia mierzy się w bitach na sekundę: bps (bits per second)

Serwer Komputer z sieciowym systemem operacyjnym, który świadczy usługi innym komputerom lub programom sieci komputerowej. Serwer może udostępniać swoje pliki i drukarki. Serwer dedykowany – komputer zarządzający ruchem w sieci. Serwery pocztowe - umożliwiają odczytywanie i wysyłanie wiadomości pocztowych przy użyciu klienta e-mail: POP3 – serwer poczty przychodzącej SMTP - serwer poczty wychodzącej http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Podział sieci komputerowych LAN - Local Area Network Sieć lokalna np. osiedlowa, w firmie, w szkole,.. MAN – Metropolitan Area Network Sieć miejska WAN – Wide Area Network Sieć rozległa Połączenie komputerów znajdujących się w różnych obszarach geograficznych. Np. Internet. http://www.ap.krakow.pl/ecdl LAN MAN WAN ze względu na zasięg

Inne sieci http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Internet – sieć sieci Jest siecią, która łączy wiele sieci komputerowych na całym świecie (LAN & WAN). http://www.ap.krakow.pl/ecdl http:// - protokół www.ap.krakow.pl/ - nazwa domeny ecdl@ap.krakow.pl ecdl – konto użytkownika @ap.krakow– serwer .pl - domena http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Sieci w firmie Intranet Rodzaj sieci LAN. Prywatna sieć komputerowa, np. w przedsiębiorstwie. Zaleta: współdzielenie danych i zasobów. Ekstranet Prywatna sieć firmy posiadająca wyszczególnionych użytkowników na zewnątrz. Prywatna sieć firmy obsługująca wyszczególnionych użytkowników z zewnątrz. http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Serwisy WWW z autoryzacją dostępu wymagają podania nazwy użytkownika i odpowiedniego hasła. WWW - Wszechnica Wiedzy Wszelakiej WWW = World Wide Web Zbiór połączonych dokumentów multimedialnych, które mogą zostać odczytane przez każdą osobę z dostępem do Internetu. Stanowi bardzo ważną część Internetu. Jest źródłem informacji. Strony WWW można oglądać w przeglądarce (np. Mozilla FireFox, Inernet Ecplorer, Opera) http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Hiperłącze, link Obiekt (tekst, grafika, klawisz), którego wybranie (kliknięcie) powoduje przejście, zwykle połączone z wczytaniem, do nowego dokumentu wskazanego we właściwościach hiperłącza. http://www.ap.krakow.pl/ecdl Dodanie strony do ulubionych oznacza zapisanie hiperłącza do strony w przeglądarce internetowej. Odświeżanie strony oznacza ponowne wczytanie dokumentu z serwera źródłowego do okna przeglądarki. Strona startowa pojawia się po uruchomieniu przeglądarki internetowej.

Wyszukiwarki Search Engines Usługa pozwalająca na wyszukanie informacji w sieci. Oprogramowanie gromadzące informacje o dokumentach tekstowych oraz plikach zgromadzonych w sieci. http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Wyszukiwarka (przeszukiwarka) Triki: „cała fraza” – użycie znaku „” spowoduje wyszukanie całej frazy +słowo – na każdej z wyszukanych stron znajdzie się to słowo -słowo – na żadnej ze stron nie znajdzie się to słowo http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Przykładowe usługi w sieci Grupa dyskusyjna – miejsce wymiany wiadomości i opinii na określone tematy. Poczta elektroniczna. FTP – File Transfer Protocol – protokół przesyłania danych w postaci plików. Telnet – usługa zdalnego połączenia. Czat, komunikator – pogaduchy online. http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Poczt@ elektroniczna Z@lety Szybka i tania komunikacja. Możliwość przesyłania niewielkich plików. Możliwość definiowania list dystrybucyjnych (lista adresów, na które rozsyłana jest korespondencja). W@dy Łatwo złapać wirusa. Ograniczenie odbiorców do użytkowników e-poczty. http://www.ap.krakow.pl/ecdl W nagłówku wiadomości umieszczane są dodatkowe informacje: Adres nadawcy, Data i godzina wysłania, IP nadawcy.

Netykieta Formułuj treści jasno i zrozumiale! Wpisuj temat wiadomości elektronicznych! Nie używaj WIELKICH LITER – w sieci oznaczają krzyk! Nie rozsyłaj spamu (wiadomości śmieci). http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Logowanie Proces identyfikacji użytkownika zgłaszającego chęć podjęcia pracy na stanowisku komputerowym, bądź skorzystania z usługi w sieci informatycznej. Polega na podaniu nazwy użytkownika oraz jego hasła dostępu. http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Protokoły TCP/IP Zestaw protokołów sieciowych definiujący wzajemną komunikację i wymianę danych w Internecie. http://www.ap.krakow.pl/ecdl Firewall (zapora ogniowa) – system bezpieczeństwa, mający uchronić przed włamaniami do pamięci komputera.

ISDN Integrated Services Digital Network Sieć Cyfrowa Usług Zintegrowanych Cyfrowe łącze komutowane http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Web 2.0 http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Społeczności online http://www.ap.krakow.pl/ecdl

E-learning Nauczanie i uczenie się z wykorzystaniem sieci komputerowej. http://www.ap.krakow.pl/ecdl

RSS Technologia pozwalająca na przesyłanie wiadomości z wybranego kanału do użytkownika. http://www.ap.krakow.pl/ecdl

RSS RDF Site Summary (RSS 1.x, RSS 0.90) Rich Site Summary (RSS 0.91/RSS 0.92/RSS 0.93) Really Simple Syndication (RSS 2.0) http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Podcast Forma internetowej publikacji dźwiękowej, często w postaci regularnych odcinków. Do rozsyłania podkastów wykorzystywana jest technologia RSS. http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Blog Web log – dziennik sieciowy. Rodzaj internetowego pamiętnika. http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Telepraca Praca w domu i komunikowanie się z głównym biurem/ pracodawcą/ klientami używając komputera osobistego. Zalety: Elastyczne godziny pracy; Brak kosztów dojazdu do miejsca pracy; Brak kosztów „reprezentacyjnych”. http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Handel elektroniczny - kupno-sprzedaż w Internecie Szybkie przetwarzanie transakcji. Dostępność 24h na dobę przez 7 dni w tygodniu. Łatwość porównania cen i produktów. Sprawdzanie w czasie rzeczywistym dostępności danych towarów lub usług. Brak bezpośredniego kontaktu kupujący-sprzedawca. Nie można dotknąć towaru przed zakupem. Długi czas realizacji – dostawa. http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Bankowość elektroniczna - zalety Zakładanie lokat online. Sprawdzanie aktualnego stanu konta Wydruk wyciągu z konta. Transfer pieniędzy pomiędzy rachunkami. http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Certyfikat cyfrowy Karta chipowa lub dane w postaci elektronicznej, które wraz z innymi danymi do których zostały dołączone lub z którymi są logicznie powiązane, służą do identyfikacji osoby lub podmiotu składającego podpis elektroniczny. http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Podpis elektroniczny Dane w postaci elektronicznej służące (przy wymianie informacji drogą elektroniczną) do identyfikacji osoby składającej podpis elektroniczny i do potwierdzenia autentyczności dokumentu. http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Ochrona informacji w przedsiębiorstwie Regulowana ustawą o ochronie danych. Ograniczenie dostępu do istotnych danych – dostęp tylko dla autoryzowanych użytkowników. Tworzenie i regularne modyfikowanie odrębnych i trudnych do rozszyfrowania haseł dostępu. Stosowanie profesjonalnych programów zabezpieczających. Stosowanie bezpiecznych i profesjonalnych procedur. http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Polityka bezpieczeństwa Regularne sporządzanie kopii zapasowych danych. Używanie programów antywirusowych. Regularna zmiana haseł. Tworzenie trudnych do rozszyfrowania haseł. Ograniczenie dostępu do danych dla osób nieupoważnionych. Serwisowanie sprzętu komputerowego. http://www.ap.krakow.pl/ecdl

Prawna ochrona danych Dz. U. 1997 Nr 133 poz. 883 Regulacja prawna dotycząca gromadzenia, przechowywania i wykorzystywania danych. Prawodawstwo, które daje prawo każdej osobie w stosunku do swoich danych osobowych, oglądania ich, poprawiania ich nieścisłości oraz usuwania ich z baz danych firm komercyjnych oraz innych organizacji. http://www.ap.krakow.pl/ecdl