ΑΕΡΙΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ Φώτης Περλικός 12η Πνευμονολογική Κλινική Π.Γ.Ν.Ν.Θ.Α. «Η ΣΩΤΗΡΙΑ»

ΑΕΡΙΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ

ΑΕΡΙΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ

ΑΕΡΙΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ: O2

ΑΕΡΙΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ: O2

ΑΕΡΙΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ: O2

ΑΕΡΙΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ: CO2

ΑΕΡΙΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ: CO2

ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗΣ Allen Test Κερκιδική αρτηρία ασφαλέστερη της βραχιόνιας Βελόνα 22-23 Gauge Χρήση αναισθητικού

ΜΕΤΑΦΟΡΑ - ΑΝΑΛΥΣΗ Ηπαρινισμένη Σύριγγα Θα πρέπει να προτιμάται ξηρή ηπαρίνη. Μεγάλες δόσεις υγρής ηπαρίνης (PaCO2 =0, PaO2=150, PH<7) αλλοιώνουν τα αποτελέσματα Ανάλυση εντός 10λέπτου Ο μεταβολισμός των λευκοκυττάρων (ειδικά όταν >10.000) ανεβάζει τις τιμές του PaCO2 και κατεβάζει τις τιμές του PaO2 Αν η ανάλυση αργεί -> μεταφορά σε πάγο

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΤΙΜΕΣ ΑΕΡΙΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ PaCO2: εξαρτάται από τη μεταβολική δραστηριότητα (35-45mmHg) PaO2: εξαρτάται από το υψόμετρο, την ηλικία, τη στάση του σώματος PaO2 = 104.2 – 0.27 x ηλικία (καθιστή θέση) PaO2 = 103.5 – 0.42 x ηλικία (όρθια θέση)

ΑΕΡΙΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Εκτίμηση της οξυγόνωσης (PaO2-SatO2) καθώς και τηs περιεκτικότηταs του αρτηριακού αίματος σε Ο2 (PaO2-SatO2-Ηb) Εκτίμηση της οξεοβασικής ισορροπίας (pH-PCO2) Εκτίμηση της ανταπόκρισης του ασθενούς σε θεραπευτικές παρεμβάσεις (χορήγηση Ο2…) και για διαγνωστικούς σκοπούς ( δοκιμασία άσκησης..) Παρακολούθηση της σοβαρότητας και της προόδου της υποκείμενης νόσου

ΑΕΡΙΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Διάγνωση της αναπνευστικής ανεπάρκειας Παρακολούθηση ασθενών με: Αναπνευστική, καρδιακή, νεφρική, ηπατική ανεπάρκεια Πολλαπλά τραύματα Ανεπάρκεια πολλαπλών οργάνων Διαβητική κετοξέωση Σήψη Εγκαύματα Δηλητηρίαση

ΑΕΡΙΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Έλεγχο της ανταπόκρισης στη θεραπεία ασθενών : Υπό Ο2-θεραπεία Υπό μηχανικό αερισμό Με χορήγηση HCO3- Παρακολούθηση ασθενών κατά την διάρκεια: Καρδιοαναπνευστικής επέμβασης Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας άσκησης Μελέτης ύπνου Καθορισμός της πρόγνωσης σε σοβαρά πάσχοντες

ΑΕΡΙΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ Οι πληροφορίες που δίνουν τα αέρια του αρτηριακού αίματος είναι: Οξυγόνωση του αρτηριακού αίματος Επάρκεια του κυψελιδικού αερισμού Ύπαρξη αναπνευστικής ανεπάρκειας Αν πάσχει ο πνεύμονας Ποιος παθοφυσιολογικός μηχανισμός υποκρύπτεται Κατάσταση οξεοβασικής ισορροπίας

ΑΕΡΙΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ Οξυγόνωση του αρτηριακού αίματος Άθροισμα του Ο2 διαλελυμένου στο πλάσμα με το O2 συνδεδεμένο με την Hb (O2ct = 0.003xPO2 + 1.34xHbxSatO2) Επάρκεια του κυψελιδικού αερισμού VA = k VCO2/PCO2 Υπάρχει αναπνευστική ανεπάρκεια; PO2<60mmHg, PCO2>45mmHg

ΑΕΡΙΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ Πάσχει ο πνεύμονας; AaDO2 = PAO2 – PaO2 PAO2 = PiO2– PCO2/R PAO2 = (Patm - PH2O) x fiO2 - PCO2/R Για fiO2=21% και στο επίπεδο της θάλασσας PAO2 = 150 – 1,25 x PCO2 H AaDO2 αυξάνει με την ηλικία και με την χορήγηση Ο2 =10-15mmHg

ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΝΣ Περιφερικά νεύρα Αναπνευστικοί μύες Θωρακικό τοίχωμα Πνεύμονες: Αεραγωγοί πνευμονικό παρέγχυμα Αναπνευστική αντλία Αερισμός Ανταλλαγή αερίων  

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ανεπάρκεια της αναπνευστικής αντλίας (ventilatory failure): κυψελιδικός υποαερισμός → ΑΑ τύπου ΙΙ, μέτρια υποξυγοναιμία PaCO2 = k x co2 / A PAO2 = PIO2 – PaCO2 / R Φυσιολογική D(A-a)O2

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Πνευμονική ΑΑ (respiratory failure): διαταραχή της ανταλλαγής αερίων → ΑΑ τύπου Ι, συνήθως με υποκαπνία Αυξημένη αρτηριοκυψελιδική διαφορά Ο2 (D(A-a)O2)

ΑΕΡΙΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ Μειωμένη πρόσληψη O2 Υψόμετρο Κυψελιδικός υποαερισμός Νόσοι της αναπνευστικής αντλίας Διαταραχή σχέσης V/Q ΧΑΠ, κρίση βρογχικού άσθματος, βρογχιολίτις, πνευμονική εμβολή Shunt Οξύ πνευμονικό οίδημα, πνευμονία, ατελεκτασία, ARDS Διαταραχή διάχυσης Ίνωση, Εμφύσημα

Ποιος παθοφυσιολογικός μηχανισμός υποκρύπτεται;

Αίτια Υποκαπνίας: 1. Κεντρικά αίτια (απευθείας δράση στο αναπνευστικό κέντρο) Κακώσεις ΚΝΣ ΑΕΕ Άλλες νόσοι του ΚΝΣ (νεοπλάσματα, μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα κ.α.) Ψυχογενής υπεραερισμός – Αγχώδεις διαταραχές Άλλοι λόγοι συνειδητού υπεραερισμού(πόνος, φόβος, εθελοντικά) Διάφορα φάρμακα (διεγερτικά του ΚΝΣ - αναληπτικά, κάποια αναισθητικά, σαλικυλικά, μέθη, νικοτίνη, ξανθίνες, επινεφρίνη, παραλδεϋδη) Ενδογενείς ουσίες (πχ προγεστερόνη κατά την εγκυμοσύνη, κυτοκίνες κατά τη σήψη, τοξίνες σε ασθενείς με χρόνια ηπατοπάθεια) 2. Υποξαιμία (δράση μέσω περιφερικών χημειοϋποδοχέων) Διέγερση της αναπνοής μέσω περιφερικών χημειοϋποδοχέων 3. Πνευμονικά αίτια (δράση μέσω ενδοπνευμονικών υποδοχέων) Πνευμονική Εμβολή Πνευμονία Άσθμα Πνευμονικό οίδημα Διάμεση πνευμονική ίνωση 4. Ιατρογενή αίτια (δράση απευθείας στον αερισμό) Μηχανικός υπεραερισμός

Αίτια Υπερκαπνίας Ι: A: Ανεπαρκής κυψελιδικός αερισμός Καταστολή του αναπνευστικού κέντρου και άλλα προβλήματα του ΚΝΣ Φαρμακευτική καταστολή του αναπν.κέντρου (πχ από οπιοειδή, κατασταλτικά, αναισθητικά) Η μη ελεγχόμενη οξυγονοθεραπεία σε ασθενείς με ΧΑΠ-ΧΑΑΙΙ Τραύμα, έμφρακτο, αιμορραγία ή όγκος του ΚΝΣ Υποαερισμός λόγω παχυσαρκίας (πχ σύνδρομο Pickwick) Τραύμα ή βλάβες του Νωτιαίου Μυελού (από το επίπεδο του Α4 και πάνω) Καρδιακή ανακοπή με εγκεφαλική υποξία Ιδιοπαθείς Νευρικές ή Μυϊκές Διαταραχές Σύνδρομο Guillain-Barre Μυασθένεια Gravis Μυοχαλαρωτικά φάρμακα Πολιομυελίτιδα Τέτανος Τοξίνες, πχ οργανοφωσφορικά , δηλητήρια φιδιών Διάφορες μυοπάθειες

Αίτια Υπερκαπνίας ΙΙ: Διαταραχές του πνεύμονα και του θωρακικού τοιχώματος Τραύμα θωρακικού τοιχώματος, ασταθής θώρακας (flail chest), αιμοθώρακας Κυφοσκολίωση, σκληρόδερμα, αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα, υπερβολική παχυσαρκία Πνευμοθώρακας Μαζική πλευριτική συλλογή Παράλυση ή διατομή του διαφράγματος Πνευμονικό οίδημα ARDS Πνευμονική Ίνωση Πνευμονία Διαταραχές των αεραγωγών Απόφραξη ανώτερων αεραγωγών Λαρυγγόσπασμος Βρογχόσπασμος: Άσθμα/ΧΑΠ Εξωτερικοί παράγοντες Ανεπαρκής μηχανικός αερισμός

Αίτια Υπερκαπνίας ΙΙΙ: B: Υπερπαραγωγή Διοξειδίου του Άνθρακα Υπερκαταβολικές διαταραχές Κακοήθης υπερθερμία C: Αυξημένη πρόσληψη Διοξειδίου του Άνθρακα Επανεισπνοή εκπνεόμενου αέρα Προσθήκη CO2 στον εισπνεόμενο αέρα Εμφύσηση CO2 σε κοιλότητα του σώματος (πχ για λαπαροσκοπική χειρουργική)