İSİM FİİL

SIFAT FİİL

ZARF FİİL

FİİLİMSİLER

Fiilimsiler, fiilden türeyen, ancak fiiller gibi çekimlenemeyen sözcüklerdir. Bu sözcüklerin olumsuzları yapılabilir, ayrıca bu sözcükler isim çekim eklerini alabilirler. Fiilimsiler cümle içinde isim soylu sözcüklerin görev ve özelliklerini taşır. Bir kısmı isim, bir kısmı sıfat, bir kısmı da zarf gibi kullanılabilirler.

Yemek yapmayı severim. fiilimsi ( isim görevinde )

Dağılan eşyaları topladık. fiilimsi ( sıfat görevinde )

Gidince sana uzun uzun anlatırım. fiilimsi ( zarf görevinde )

İSİM FİİL ( MASTAR ) : Eylem kök ya da gövdelerinden “ –ma, -me, -mak, -mek, -ış, -iş,-uş,-üş” ekleriyle türeyen, cümlede ad olan ve yan cümlecik kuran fiilimsilerdir.

Çok uyumak baş ağrısı yapar. isim fiil

Uzun zamandır gülmeyi bile unuttuk. isim fiil

Gülüşü annesininkine benziyordu. isim fiil

Uzaktan uzağa ağlama sesi duyuluyordu. isim fiil

Bakışlarıyla bir şeyler anlatmaya çalışıyordu. isim fiil

NOT : “-ış, -iş,-uş,-üş” ekleri fiilden fiil yapan işteşlik ekiyle; “-ma,-me” ekleri olumsuzluk ekleriyle karıştırabilir.

Onun bir gülüşü içimi ısıtıyordu. fiilimsi

Arka taraftaki öğrenciler gülüşüyordu. işteşlik eki

Tekrar aramızda olmana çok sevindim. fiilimsi

Elimden geleni yaptım ama olmadı. olumsuzluk eki

NOT : İsim fiil eklerini alan bazı kelimeler kalıcı isim olurlar. Artık sözcük fiilimsi olmaktan çıkıp bir nesneye ad olmuştur.

Dolma güzel olmuş, ellerine sağlık anneciğim.

Çakmağımın gazı bitmiş, doldurur musun?

(2000-DPY) Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim – fiil yoktur?

A) Kayıt için okul müdürüyle görüştüm.

B) Açılışa Kaymakam Bey de katılacak.

C) Her hafta çocuğunu görmeye gelir.

D) Tatile gitmek için hazırlıklarını tamamladı.

SIFAT FİİL ( ORTAÇ ) : Eylem kök ya da gövdelerinden “ –an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş” ekleriyle türeyen, cümlede sıfat olan fiilimsilerdir.

Sabreden derviş, muradına ermiş. sıfat fiil

Türkiye’nin ne çok görülesi yeri var. sıfat fiil

Nereye gidiyorsun baba, burası çıkmaz sokak! sıfat fiil

Türkçeden geçer not alabilmek için özel ders alıyor. sıfat fiil

Anlattıklarına göre onun bu olayda suçu yokmuş. sıfat fiil

Gelecek yıl için yeni plânlarım var. sıfat fiil

OKS’de çıkmış soruları tekrar çözün. sıfat fiil

Senin bildiğini hiç kimse bilmemeli. sıfat fiil

Önümden geçen adamı gözüm bir yerden ısırıyor. sıfat fiil

Bu olaylardan sonra sana söyleyecek söz bulamıyorum kızım. sıfat fiil

NOT: “-mez, -ar, - dik, -ecek, -miş” sıfat fiil ekleri zaman ekleriyle karışabilir.

Allah görünmez kazadan korur inşallah. fiilimsi

Artık bakma baban buradan görünmez. geniş zaman olumsuzluk eki

Güler gözlerle bana bakıyordu. fiilimsi

Anneannem çok içten güler. geniş zaman eki

Eski okulumda tanıdık birine rastlayamadım fiilimsi

Karşıdan gelenleri hemen tanıdık. görülen geçiş zaman I. çoğul şahıs eki

Daha çok görülecek yerimiz var. fiilimsi

Elbet bir gün sizin de saadetinizi göreceğim. gelecek zaman eki

Amca çok şeyleri görmüş, geçirmiş. duyulan geçmiş zaman eki

Amca görmüş geçirmiş birine benziyor. fiilimsi

(1999-KUR) Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat – fiil vardır?

A) Pazara gitmek için evden ayrıldık.

B) Açık havaya çıkınca üşümeye başladık.

C) Bugün işe yürüyerek gidip geldim.

D) Tezgâhın başına geçen satıcıyla konuştuk.

ZARF FİİL ( ULAÇ ) : Eylem kök ya da gövdelerinden “ –ken, -alı, -asiye, -e , - a, -madan, - ince, -ip, -arak , - dıkça, -er….mez, -madığında” ekleriyle türeyen, cümlede zarf olan fiilimsilerdir.

Maça giderken babama yakalandım. zarf fiil

Kendimi bildim bileli hep burada yaşar. zarf fiil

Seni ölesiye seviyorum. zarf fiil

Kana kana su içmişim çeşmenden güzel yurdum. zarf fiil

Ders çalışmadan sakın okula gelmeyin. zarf fiil

İşten gelince tiyatroya gidelim mi? zarf fiil

Gecesini gündüzüne katıp sınavı kazanmayı başardı. zarf fiil

Olayları ağlayarak anlattı. zarf fiil

Sen yanımda oldukça sırtım yere gelmez. zarf fiil

Balıkesir’e varır varmaz beni arayın. zarf fiil

Gülmediğinde çekilmez bir adam oluyor. zarf fiil

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi yoktur?

A) Deminden beri yana yakıla seni arıyordu.

B) Onun konuştukça açılan bir insan olduğunu biliyorum.

C) Ağır ağır yürüyecek, acele etmeyeceksin.

D) Deneme sınavında çözülmedik soru bırakmadık.

YANLIŞ

TEBRİKLER