Terremoto de Xapón Adrián Couceiro Vizcaino

Que é un terremoto? Un terremoto é unha sacudida do terreo que se produce debido ao choque das placas tectónicas e á liberación de enerxía no curso dunha reorganización brusca de materiais da cortiza terrestre ao superar o estado de equilibrio mecánico. Os máis importantes e frecuentes prodúcense cando se libera enerxía potencial elástica acumulada na deformación gradual das rocas contiguas ao plano dunha falla activa, pero tamén poden ocorrer por outras causas, por exemplo ao redor de procesos volcánicos ou por afundimento de cavidades cársticas.

Esquema de un terremoto

Ondas sismicas As ondas sísmicas son un tipo de ondas mecánicas lonxitudinais ou transversais que constitúen a propagación temporal de perturbacións non campo de esforzos, xerando vibracións ou movementos polo medio que atravesan. Son as causantes dous terremotos, debido á brusca liberación dá enerxía de ditas ondas acumulada nas rochas sometidas a esforzo, cando as ondas chocan con elas. A ciencia que se ocupa do estudo deste tipo de ondas chámase sismoloxía. Ou sismógrafo, inventado por John Milne, é ou aparello que detecta ditas ondas.

Tipos de ondas sísmicas Ondas P Son tamén chamadas ondas primarias, lonxitudinais ou de compresión, e débese a que ao seu paso as partículas só vibran na mesma dirección que o raio sísmico. Polo tanto, o solo comprímese e dilátase tamén na mesma dirección que a onda. Neste sentido semellan ás ondas sonoras. Son as ondas que se propagan con maior velocidade, case o dobre de rápido que as ondas S, e as primeiras en detectarse polos sismógrafos. Desprázanse en calquera tipo de medio, tanto sólido coma fluído, xa que dependen da comprensibilidade do medio.

A velocidade de propagación das ondas P ten a seguinte ecuación: onde: K é o módulo de incompresibilidade ρ é a densidade do material a través do cal se propaga a onda. μ é o módulo de corte ou rixidez.

Ondas S As ondas S son ondas nas cales o desprazamento é transversal á dirección de propagación. A súa velocidade é menor que a das ondas primarias. Debido a iso, estas aparecen no terreo algo despois que as primeiras. Estas ondas son as que xeran as oscilacións durante o movemento sísmico e as que producen a maior parte dos danos. Só se transladan a través de elementos sólidos. A velocidade de propagación das ondas S en medios isótropos e homoxéneos depende do módulo de corte ? e da densidade do material.

Ondas de Love As ondas de Love son ondas superficiais que producen un movemento horizontal de corte en superficie. Denomínanse así en honra ao matemático neocelandés A.E.H. Love quen desenvolveu un modelo matemático destas ondas en 1911. A velocidade das ondas Love é un 90% da velocidade das ondas S e é lixeiramente superior á velocidade das ondas Rayleigh.

Ondas de Rayleigh As ondas Rayleigh, tamén denominadas ground roll, son ondas superficiais que producen un movemento elíptico retrógrado do chan. A existencia destas ondas foi predita por John William Strutt, Lord Rayleigh, en 1885. Son ondas máis lentas que as ondas de corpo e a súa velocidade de propagación é case un 70% da velocidade das ondas S.

Principais terremotos

Terremoto de Xapón O terremoto ocorreu ás 14:46:23 hora local (05:46:23 UTC) do venres 11 de marzo de 2011. O epicentro do terremoto situouse no mar, fronte á costa de Honshu, 130 km ao leste de Sendai, na prefectura de Miyagi, Xapón. Nun primeiro momento calculouse a súa magnitude en 7,9 graos MW, que foi posteriormente incrementada a 8,8, despois a 8,9 graos polo Servizo Xeolóxico dos Estados Unidos (USGS). Finalmente a 9,0 graos MW, confirmado pola Axencia Meteorolóxica de Xapón e o Servizo Xeolóxico dos Estados Unidos. O terremoto durou aproximadamente 2 minutos segundo expertos.O Servizo Xeolóxico de Estados Unidos explicou que o terremoto ocorreu por mor dun desprazamento en proximidades da zona da interfase entre placas de subducción entre a placa do Pacífico e a placa Norteamericana. Na latitude en que ocorreu este terremoto, a placa do Pacífico desprázase en dirección oeste con respecto á placa Norteamericana a unha velocidade de 83 mm/ano. A placa do Pacífico métese debaixo de Xapón na fosa de Xapón, e afúndese en dirección oeste debaixo de Asia.

Dous días antes, este terremoto fora precedido por outro tremor importante, pero de menor magnitude, ocorrido o mércores 9 de marzo de 2011, ás 02:45:18 UTC na mesma zona da costa oriental de Honsh?, Xapón e que tivo unha intensidade de 7,2 MW a unha profundidade de 14,1 quilómetros. Tamén ese día as autoridades da Axencia Meteorolóxica de Xapón deron unha alerta de maremoto, pero só local, para a costa este de ese país.A magnitude de 9,0 MW converteuno no terremoto máis potente sufrido en Xapón até a data así como o cuarto máis potente do mundo de todos os terremotos medidos até a data. Desde 1973 a zona de subducción da fosa de Xapón experimentou nove eventos sísmicos de magnitude 7 ou superior. O maior foi un terremoto ocorrido en decembro de 1994 que tivo unha magnitude de 7,8, con epicentro a un 260 km ao norte do terremoto do 11 de marzo do 2011, o cal causou 3 mortos e uns 300 feridos.

Tras o terremoto xerouse unha alerta de tsunami para a costa pacífica de Xapón e outros países,A alerta de tsunami emitida por Xapón foi a máis grave na súa escala local de alerta, o que implica que se esperaba unha onda de 10 metros de altura. Finalmente unha onda de 0,5 metros golpeou a costa norte de Xapón.A axencia de noticias Kyodo informou que un tsunami de 4 metros de altura golpeara a Prefectura de Iwate en Xapón. Observouse unha onda de 10 metros de altura no aeroporto de Sendai, na Prefectura de Miyagi,que quedou alagado, con ondas que varreron coches e edificios a medida que se penetraban en terra.

Efectos en Xapón A Axencia Nacional de Policía de Xapón confirmou, o 24 de marzo de 2011, que o número de vítimas mortais ascende a 9.523 en seis diferentes prefecturas e 16.094 desaparecidos.30 Na costa de Sendai, a policía atopou entre 200 e 300 cadáveres, mentres que 100 persoas que se atopaban a bordo dun barco que acabara de partir de Ishinomaki atópanse desaparecidas.

Desde o punto de vista humanitario, a situación segue sendo complicada para ao redor 440.000 sinistrados, enfrontados ao frío intenso e á escaseza de alimentos, auga corrente e electricidade nalgúns centros de acollida. Unha refinaría petrolífera incendiouse en Ichihara, ao leste de Tokio, como consecuencia do terremoto.32 O Ministro de Defensa cifra en 1.800 as casas destruídas na Prefectura de Fukushima (01:44, hora xaponesa). Con todo, apenas se rexistraron saqueos nin alzas de prezos

Imáxenes do terremoto

Fin