Mặc Giang_ Chất Hoa Trong Thơ-Thích Trừng Sỹ

0

No comments posted yet

Comments

Slide 1

Chất Hoa Trong Thơ Mặc Giang Tác giả:Thích Trừng Sỹ

Slide 2

Để trở thành con người ý nghĩa, danh tiếng và hữu ích trong cuộc đời, ngoài cái tên thế danh ra, chúng ta có thêm một, hai hoặc ba cái tên khác nữa gọi là bút hiệu, đạo hiệu, biệt hiệu…Thế danh là cái tên gia đình do cha mẹ, người thân hoặc người thương của chúng ta đặt ra; Bút hiệu hay bút danh là cái tên viết văn hoặc viết thơ do chính mình thích và đặt ra. Đạo hiệu là cái tên đạo hoặc cái tên pháp danh do sư phụ hoặc thầy mình đặt ra. Biệt hiệu là cái tên riêng biệt và khác biệt do mình hoặc người khác đặt ra… Trong bài viết này, bút hiệu và đạo hiệu được đề cập. Bút hiệu là Mặc Giang và đạo hiệu là Nhật Tân, tên của một vị thi sĩ và tu sĩ. Bên cạnh bút hiệu và đạo hiệu, chúng ta tìm hiểu rõ “Chất Hoa”trong thơ Mặc Giang dưới đây. Theo các nhà tướng số học, cái tên có liên quan tới cái tâm và cái thân một phần. Cái tên ý nghĩa và đẹp đều có ảnh hưởng tới con người chúng ta không ít. Sau đây, người viết lần lượt đi vào định nghĩa và tìm hiểu các vấn đề trên.

Slide 3

Mặc Giang (1) (墨 江 Mò Jiāng) là một từ Hán Việt là bút hiệu của một thi sĩ. Mặc (墨 Mò) có nghĩa là tĩnh mịch, tĩnh lặng, bình thản, thanh thản, trầm lặng, yên lặng, trong lặng, lắng trong, sáng suốt, thấu suốt… Giang (江 Jiāng) có nghĩa là sông, cũng có nghĩa là dòng nước của con sông. Ở trong ngữ cảnh này, Giang có nghĩa thứ hai. Mặc Giang có nghĩa là dòng nước trong lặng của con sông. Nhờ dòng nước trong, ta mới thấy được cát, rác rến và lá cây. Nước trong chỉ cho cái tâm tĩnh lặng của thi sĩ. Nhờ tâm tĩnh lặng nên thi sĩ mới sáng tác ra rất nhiều bài thơ hay mang nhiều khía cạnh và góc độ khác nhau như đạo Pháp, dân tộc, quê hương, làng xóm, vùng miền, cha mẹ…

Slide 4

Mac Giang, MC at Quang Duc Pagoda in 2010 Mặc Giang[1] là bút hiệu của một nhà Sư, đạo hiệu là Nhật Tân (日 新 Rì Xīn). Nhật (日 Rì) là ngày; Tân (新 Xīn) là mới. Nhật Tân có nghĩa là ngày mới. Với bút hiệu ‘Mặc Giang,’ mỗi ngày mỗi ngày mới, thi sĩ sáng tác ra nhiều bài thơ mới để cống hiến cho đời và cống hiến cho đạo.  

Slide 5

 Vậy, Mặc Giang vừa là nhà thơ thời đại vừa là nhà Sư nhập thế. Thơ của ông xuất hiện trong âm nhạc, ca nhạc và trên nhiều trang web điện tử khác nhau, đa dạng và phong phú bởi vì ông viết thơ bằng cái tâm hỷ tâm xả như nước lã, ngõ ngách nào thơ ông cũng chảy tới, vùng miền nào thơ ông cũng có mặt, không vụ lợi cá nhân. Ông viết thơ bằng cái tâm cộng đồng, cái tâm tập thể, cái tâm vô ngã vị tha, nên thơ ông đi vào đạo rất dễ và vào đời cũng không khó, đối tượng nào có đủ duyên bắt gặp thơ ông đều cũng ưa chuộng.

Slide 6

Với bút hiệu như vậy, với đạo hiệu như vậy và với cái tâm như vậy, ông đã và đang đóng góp rất nhiều bài thơ hay cho nhân thế. Thơ của Mặc Giang mang nhiều chủ đề khác nhau, đa dạng và phong phú, trong đó đối với người viết bài này, chủ đề nổi bậc là chủ đề “Chất Hoa” trong thơ của ông. Trong bài thơ “Đóa Hoa Ðạo Ðức,” ông có đề cập tới hoa, ông viết thơ theo kiểu độc thoại vừa viết vừa trả lời: “Đóa hoa đạo đức là hoa gì Tìm khắp trần gian chẳng thấy chi Tìm khắp chợ hoa, đều chẳng có Chưa từng nghe nói đó hoa chi. Đóa hoa đạo đức là hoa chi Ai biết, làm ơn chỉ giúp đi Ai cũng lắc đầu, nghe lạ quá Xưa nay chẳng biết đó hoa gì.

Slide 7

Đạo đức đơm hoa, mới tuyệt kỳ Mọc từ sân hận với mê si Ươm phân phiền não, tưới ô uế Mà kết thành hoa mới lạ hì. Này này lẳng lặng lắng tai nghe Lục dục thất tình thoát biển mê Sen nở lìa bùn sao kiếm được Là hoa đạo đức, khó chi hè. Đóa hoa đạo đức nở từ tâm Thánh thiện nguồn căn kết nội hàm Bóng tối không còn mây khuất nữa Đêm trong bừng tỏa ánh trăng rằm. Đóa hoa đạo đức nở trong lòng Chốt khóa ngục tù đã mở thông Bốn biển không giam bờ ốc đảo Thỏng tay vào chợ bước thong dong. Đóa hoa đạo đức nở tâm hồn Tự độ độ tha nhưng xả buông Nhân ngã trống không, lìa bỉ thử Hư vô đâu có trói càn khôn.

Slide 8

Đạo đức do mình, hãy tạo đi Tự ươm, tự bón, đừng lo gì Vun phân, tưới nước thường xuyên vậy Thơm ngát hương lành chớ khó chi. Nếu mình không có, chẳng ai cho Đừng sống hoa hòe, xịt, trét, tô Đừng bám bề ngoài mà vẽ phết Da sần, mặt sũi, chóng tàn khô. Đóa hoa đạo đức ngát thanh lương Độc thọ khai hoa vạn thọ hương Như đóa vô ưu tuyệt diệu đó Một phương lan tỏa đến muôn phương.

Slide 9

Đóa hoa đạo đức thật không lường Như nước cam lồ rũ pháp vương Sắc sắc không không bừng bát nhã Đến nhà, còn chận hỏi chi đường. Đóa hoa đạo đức ấy do anh Do chị, do em, sống chí thành Không khổ, không làm người khác khổ Như mây trắng xóa giữa trời xanh. Đóa hoa đạo đức mỗi con người Thân thiện hòa vang, kết đẹp tươi Tiến bước trên con đường Tứ Thánh Đóa hoa đạo đức mỉm môi cười.  (Mặc Giang – Đóa Hoa Đạo Đức –Tháng 10 –2008)             

Slide 10

Nhìn sự thật của sự vật bằng con mắt thiền quán, theo ý nghĩa tu tập, chúng ta biết rất rõ trong rác có hoa, trong phiền não có Bồ đề, trong khổ đau có hạnh phúc… Ngược lại, theo ý nghĩa không tu tập, trong hoa có rác, trong Bồ đề có phiền não, trong khổ đau có hạnh phúc… Hoa và rác là nghĩa đen, nghĩa bóng của rác là các phiền não tham, sân, si, mạn, nghi, ác kiến, khổ đau… và nghĩa bóng của hoa là Bồ đề, hạnh phúc, an lạc, tự tại, giải thoát…

Slide 11

Trong hoa và trong rác đều có chất tàn phai, chất héo úa, chất vô thường, vô ngã, tươi mát, vững chãi, thảnh thơi, an lạc, giải thoát… Quá trình tu tập là quá trình chuyển hóa tham, sân, si, mạn, nghi… và là quá trình gặt hái những hoa trái an lạc và hạnh phúc cho tự thân và cho tha nhân ngay trong cuộc đời này. Thật vậy, trong đời sống hằng ngày, chúng ta khéo biết tận dụng thời gian thích hợp để tu tập, để làm việc thiện, nói việc thiện và nghĩ việc thiện để đem lại hoa trái lợi ích cho mình, lợi ích cho người và lợi ích cho tất cả, thì chúng ta có thể chuyển rác thành hoa, phiền não thành Bồ đề, và khổ đau thành hạnh phúc. Tu là để chúng ta thấy được hoa trong rác, Bồ đề trong phiền não, hạnh phúc trong khổ đau…Từ đó, chúng ta khơi dậy và đánh thức những hạt giống hoa, Bồ đề và hạnh phúc trong thân tâm ta bằng cách thực tập, nuôi dưỡng và tưới tẩm những lời nói ái ngữ và dễ thương, những lời nói chánh niệm và tỉnh giác trong từng phút từng giây đích thực của sự sống.

Slide 12

Tu không phải là một sớm một chiều mới thành công được mà cần phải trải qua thời gian năm tháng tu tập, rèn luyện, thử thách, kham nhẫn, chịu đựng và khắc phục mọi chướng duyên của cuộc sống. Quá trình tu tập giỏi là quá trình ôm ấp, nhận diện và chuyển hóa tâm hành bất thiện thành tâm hành thiện. Trong suốt cả cuộc đời, nhiệm vụ cao thượng của chúng ta là tu tập giải thoát các ràng buộc, là nuôi dưỡng lòng từ bi đối với mọi loài và mọi người và là chuyển hóa những bước đi, cử chỉ, lời nói, ý nghĩ và việc làm của chúng ta cho thuần thục, thuần tịnh và thuần lạc để đem lại an lạc và hạnh phúc cho số đông.

Slide 13

Trong quá trình thanh lọc và chuyển hóa, chúng ta không thể nào lìa rác phiền não mà chúng ta có thể thấy Bồ đề được. Dựa vào các phiền não để chúng ta tu tập, nhận diện, chuyển hóa chúng và tìm ra những hoa trái an lạc và hạnh phúc ngay trong thân và trong tâm chánh niệm và tỉnh giác của chúng ta. Chỉ cần áp dụng và thực tập lời Phật dạy một cách uyển chuyển, vững chãi và thảnh thơi trong từng trú xứ và trong từng thời gian thích hợp, thì chúng ta có thể chuyển hóa tà kiến thành chánh kiến, tà tư duy thành chánh tư duy, tà ngữ thành chánh ngữ, tà nghiệp thành chánh nghiệp, tà mạng thành chánh mạng, tà tinh tấn thành chánh tinh tấn, tà niệm thành chánh niệm, tà định thành chánh định, khổ đau thành hạnh phúc, vân và vân vân.

Slide 14

Dựa vào gương bụi để lau bụi để thấy được ánh sáng tuệ giác trong gương. Dựa vào con người tứ đại và ngũ uẩn để làm thơ làm văn để cống hiến cho đời và cống hiến cho đạo, để hướng tới hoa trái an lạc và hạnh phúc đích thực nơi tự thân và tha nhân ngay trong cuộc đời này. Do vậy, lìa phiển não để kiếm Bồ đề điều đó không thể xảy ra, lìa khổ đau để kiếm hạnh phúc điều đó không thể kiếm được, lìa gương bụi để kiếm ánh sáng ngoài nó điều đó không thể xảy ra, lìa con người phàm phu để kiếm quả vị thánh bên ngoài con người chính nó điều đó không thể xảy ra.

Slide 15

Một người tu giỏi phải tìm thấy Bố đề trong phiền não, hạnh phúc trong khổ đau, minh trong vô minh, chất liệu thánh trong con người phàm phu… Chúng ta hiểu và thực hành được như vậy, thì an lạc và hạnh phúc thấm nhuần thân tâm. Thực vậy, mình là con người duyên sinh và giả hợp, dựa vào con người này, mình có thể kiếm được những giá trị châu báu, những quả vị an lạc và giải thoát của bậc thánh trong con người mà mình đã có. Quên và đánh mất con người, chúng ta không tìm thấy được những chất liệu ấy. Vậy, Bồ đề và hạnh phúc, vững chãi và thảnh thơi, an lạc và giải thoát được thanh lọc từ các phiền não tham, sân, si, mạn, nghi… được tìm thấy từ nơi con người tu tập và chuyển hóa của chính mình.

Slide 17

“Đạo đức đơm hoa, mới tuyệt kỳ Mọc từ sân hận với mê si Ươm phân phiền não, tưới ô uế Mà kết thành hoa mới lạ hì. Đạo đức do mình, hãy tạo đi Tự ươm, tự bón, đừng lo gì Vun phân, tưới nước thường xuyên vậy Thơm ngát hương lành chớ khó chi. Đóa hoa đạo đức ấy do anh Do chị, do em, sống chí thành Không khổ, không làm người khác khổ Như mây trắng xóa giữa trời xanh.”

Slide 18

Chúng ta biết hoa được làm bằng phấn sáp, dầu thơm, nước hoa…, hoa mau tàn phai và biến đổi. Hoa được làm bằng phân, rác, không khí, ánh sáng mặt trời, nhân công…, hoa bị vô thường chi phối. Nhưng hoa được làm bằng đạo đức ta gọi là hoa đạo đức, không bị vô thường chi phối; hoa được làm bằng sự tu tập, bằng uy nghi tế hạnh, bằng sự thực tập chánh niệm và tỉnh giác… không bị vô thường chi phối, vượt thoát thời gian và không gian, chất liệu của nó rất vững chãi và thảnh thơi đối với hành giả an lạc và giải thoát.

Slide 19

“Nếu mình không có, chẳng ai cho Đừng sống hoa hòe, xịt, trét, tô Đừng bám bề ngoài mà vẽ phết Da sần, mặt sũi, chóng tàn khô.” “Hương trong các loài hoa, Không ngược bay chiều gió, Nhưng hương người đức hạnh, Ngược gió khắp tung bay.”                            (Kệ Pháp Cú số 54) “Đóa hoa đạo đức ngát thanh lương Độc thọ khai hoa vạn thọ hương Như đóa vô ưu tuyệt diệu đó Một phương lan tỏa đến muôn phương.”

Slide 20

Với cái nhìn tương tức, chúng ta biết hoa được làm bằng rác và sen được bằng bùn. Rời rác thì chẳng thấy hoa, rời bùn thì chẳng thấy sen. Sen làm từ bùn thì sen mới có giá trị. Hoa làm từ rác thì hoa mới thơm, đẹp và tươi mát. Dĩ nhiên, chúng còn phải phụ thuộc vào các yếu tố khác nữa như phân bón, nhân công, nước, không khí, ánh sáng mặt trời… Cũng vậy, Bồ đề được thanh lọc từ phiền não thì Bồ đề mới có giá trị tuệ giác. Dĩ nhiên, chúng ta phải trải qua quá trình tu tập và rèn luyện thân tâm của chúng ta cho thuần thục và hoàn hoàn hảo thì chúng ta có thể trở thành bậc đống lương cho đạo Pháp và cho dân tộc và có thể đem lại niềm tin vững chãi cho số đông.

Slide 21

Chúng ta biết mặc dù sen, bùn, hoa, rác… có vô thường, nhưng chúng ta dựa vào chúng để tìm thấy các ý nghĩa đích thực của nó. Bùn và rác ở đây chỉ cho thân tâm phiền não, vọng đọng, ô uế… Sen và hoa ở đây chỉ cho thân tâm an lạc, vững chãi và thảnh thơi của hành giả. Quá trình tu tập là quá trình ôm ấp, nuôi dưỡng, nhận diện và chuyển hóa thân tâm phiền não, vọng đọng, ô uế… thành thân tâm an lạc, giải thoát, vững chãi và thảnh thơi. Thực vậy, một khi mà vô minh, phiền não và khổ đau được thanh lọc và thuần tịnh, thì ánh sáng tuệ giác, an lạc và hạnh phúc tỏa chiếu và hiển bày. Tu là để chúng ta đạt được ánh sáng tuệ giác, an lạc và hạnh phúc trong thân và trong tâm của mỗi chúng ta, từ đây chúng ta có thể đem ánh sáng tuệ giác, an lạc và hạnh phúc tới cho nhiều người.

Slide 22

“Xóa màn đêm, ánh vừng đông tỏa rạng Xóa vô minh, ngọc sáng chiếu minh châu Hỡi nhân sinh, cùng nhau bước qua cầu Đường thánh đức, ta về chân thiện mỹ.”[2] “Này này lẳng lặng lắng tai nghe Lục dục thất tình thoát biển mê Sen nở lìa bùn sao kiếm được Là hoa đạo đức, khó chi hè. Đóa hoa đạo đức nở từ tâm Thánh thiện nguồn căn kết nội hàm Bóng tối không còn mây khuất nữa Đêm trong bừng tỏa ánh trăng rằm. “Đóa hoa đạo đức nở trong lòng Chốt khóa ngục tù đã mở thông Bốn biển không giam bờ ốc đảo Thỏng tay vào chợ bước thong dong. Đóa hoa đạo đức nở tâm hồn Tự độ độ tha nhưng xả buông Nhân ngã trống không, lìa bỉ thử Hư vô đâu có trói càn khôn.”

Slide 23

Khi hoa đạo đức hay hoa từ bi đã đạt được rồi, thì thân và tâm ta rất an lạc và hạnh phúc, viên minh châu và tuệ giác trong ta hiển lộ. Từ đây, chúng ta vững chãi đi trên con đường bình an của các bậc Thánh, ta đi cùng với chính ta và ta đi cùng với tha nhân để làm hiển lộ pháp thân của nhiều người và để thắp sáng lên ánh sáng của chánh Pháp. Muốn thực hiện được như vậy, chúng ta phải chuyển hóa và tháo gở lục dục [3] và thất tình [4] bằng cách giữ thân và tâm chánh niệm và tỉnh giác, hơi thở vào và thở ra có ý thức…

Slide 24

Chúng ta biết lục dục và thất tình là những hạt giống tiêu cực nằm ở trong thân và trong tâm ta, chúng rọ rạy và biến chuyển trong từng sát na sự sống của chúng ta. Khi những hạt giống này khởi lên, dù là hạt giống thiện hoặc bất thiện, chúng ta cứ vững tâm tu tập để nhận diện và chuyển hóa chúng. Chúng ta bình thản những lời khen chê của thế gian. ‘Bậc trí như vách đá, gió cuồn nộ chẳng lay, lời tán dương công đức, không rung động đôi mày.’[5] Là hành giả ngon lành, giữ tâm được như vậy, thì chúng ta bình thản và nhẹ nhàng làm các công việc lợi ích mà chúng ta cần làm, đang làm và sẽ làm để đem lại an lạc và hạnh phúc đích thực cho tự thân và cho tha nhân ngay trong cuộc đời này.

Slide 25

“Đóa hoa đạo đức mỗi con người Thân thiện hòa vang, kết đẹp tươi Tiến bước trên con đường Tứ Thánh Đóa hoa đạo đức mỉm môi cười.” Chúng ta biết một khi mà chúng ta an trú, hành trì và sống với lời Phật dạy trong từng giây từng phút, thân chúng ta an lạc, tâm chúng ta vững chãi, khi ấy hoa đạo đức trong ta hiển bày, chúng ta vững vàng đi trên con đường an lạc của Bụt, của Tổ và của các bậc thánh Tăng. Con đường an lạc mang nghĩa bóng thôi chứ thật ra là ta áp dụng và thực hành lời Phật dạy vào trong đời sống hằng ngày của mỗi chúng ta. Đạt tới giai đoạn này rồi, chúng ta rất an nhiên và tự tại, chúng ta rất vững chãi và thảnh thơi, chúng ta có thể đem ánh đạo vàng tới cho số đông.

Slide 26

“Hoa ưu bát, ngát hương vườn chân lý Hoa từ bi, thắm nhuận khắp muôn phương Hỡi nhân sinh, mau cất bước lên đường Chắp tay nguyện, Đạo Vàng tươi sáng mãi.”[6] Tóm lại, qua những gì được đề cập ở trên, mỗi chúng ta là một bông hoa đạo đức, mỗi chúng ta là một đóa hoa từ bi, mỗi chúng ta là một thi sĩ Mặc Giang và mỗi chúng ta là một thầy Nhật Tân để mỗi ngày chúng ta có thể hiến tặng một câu thơ, một đoạn thơ, một bài thơ và nhiều hơn nữa cho quê hương, cho đạo Pháp, cho dân tộc, cho mình, cho người và cho tất cả. Để kết thúc bài viết này, tác giả tập làm một vài câu thơ để biếu tặng quý vị xem nó dưới đây cho dzui.

Slide 27

Hoa đạo đức thấm nhuần trong tâm trí, Hoa từ bi thấm đượm cả non sông. Mỗi chúng ta là mỗi nhà thi sĩ, Tặng cho đời những hoa trái thơm ngon. Dù mai đây xa cách vạn dặm đường, Chúng ta mãi là người con của Bụt, Đem ánh sáng từ bi cho đạo Pháp Đem tình thương trang trải khắp muôn phương. Dù gian lao cực khổ biết dường nào, Nhưng vững chãi là vượt qua tất cả.

Slide 29

Nam Mô Sư Thích Ca Mâu Ni Phật Thích Trừng Sỹ viết xong mùa Xuân 2009. Email: thichtrungsy2002@yahoo.com Kính Chúc Tất Cả Qúy Vị An Lạc. http://www.buddhismtoday.com/tacgia/thichtrungsi.htm

Slide 30

[1] Quý vị đánh chữ Mặc Giang vào khung Google.com, nhấn phím enter quý vị có thể tìm thấy nó xuất hiện nhiều trang web điện tử khác nhau. [2]  Như trên. [3]  Lục dục: 1/ Sắc dục (ham muốn nhìn thấy sắc đẹp), 2/ Thinh dục (ham muốn nghe âm thanh êm dịu), 3/Hương dục (ham muốn ngửi mùi thơm dễ chịu), 3/ Vị dục (ham muốn ăn đồ ăn ngon miệng), 4/ Xúc dục (ham muốn sắc thân sung  sướng), 5/ Pháp dục (ham muốn ý nghĩ được thỏa mãn).                               [4]   Thất tình: 1/ Hỷ (vui mừng), 2/ Nộ (phẫn nộ), 3/ Ai (bi ai), 4/ Lạc (vui sướng), 5/ Ái (ân ái, yêu mến), 6/ Ố (ghét), 7/ Dục (tham dục).                           [5]    Xem Kệ Pháp Cú số 81, bản dịch của Hòa thượng Thích Minh Châu (Như đá tảng kiên cố, Không gió nào lay động, Cũng vậy, giữa khen chê, Người trí không giao động). [6]  Mặc Giang – Hoa Đạo Pháp – Tháng 4 – 2007.     

Slide 31

Kính chúc Quý vị an vui và hạnh phúc! May all of you be peaceful and happy!

Summary: Mặc Giang_ Chất Hoa Trong Thơ-Thích Trừng Sỹ Ven. Thích Trừng Sỹ Email: thichtrungsy2002@yahoo.com thichtrungsy123@gmail.com http://www.vimeo.com/trungsyhoatraituhoc http://www.youtube.com/user/hoatraituhoc http://www.mediafire.com/TrungSy-hoatraituhoc

Tags: thich trung ßy buddha teachings

URL: