Góðan daginn, ágætu kollegar Mig langar til að vekja athygli ykkar á nýjung sem nokkrir kennarar í grunnskólum Reykjavíkur hafa notast við í kennslu síðustu tvo vetur. Þetta er veflægur hugbúnaður sem gerir þeim kleift að setja hluta af kennsluefni sínu fram á Internetinu þannig að nemendur hafi aðgang að því hvar sem þeir komast í nettengda tölvu.

Reykjavíkurborg hefur sett upp hugbúnaðinn Moodle á vefþjónum sínum og þannig opnað fyrir möguleika á því að halda úti netstuddri kennslu, hvort sem það er viðbót við hefðbundið nám í skólanum, eða sem fullkomið fjarnám, þar sem nemendur hitta kennarann og samnemendur sína nánast ekki neitt. Í fyrra tilvikinu vistar kennarinn hluta af kennsluefninu á vefþjóninum. Það gætu verið gögn sem hann að öðrum kosti fjölfaldaði fyrir nemendur og afhenti þeim. Einnig mætti hugsa sér að að kennarinn setti nemendum fyrir að skrifa stuttar ritgerðir og skila þeim sem texta á vefsíðu. Enn annar kostur væri að skila inn ritvinnsluskrá sem kennarinn færi yfir og gæfi einkunn fyrir. Einföld skyndipróf, með fjölvalsspurningum, má leggja fyrir og láta hugbúnaðinn yfirfara og gefa einkunn fyrir. Í allri þessari umræðu ber að hafa það í huga að við erum að ræða um einstaklingsnám, þ. e. utan kennslustofunnar, í tölvuveri, bókasafni, félagsmiðstöð eða þá heima hjá nemandanum sjálfum.

Reykjavíkurborg hefur sett upp hugbúnaðinn Moodle á vefþjónum sínum og þannig opnað fyrir möguleika á því að halda úti netstuddri kennslu, hvort sem það er viðbót við hefðbundið nám í skólanum, eða sem fullkomið fjarnám, þar sem nemendur hitta kennarann og samnemendur sína nánast ekki neitt. Í fyrra tilvikinu vistar kennarinn hluta af kennsluefninu á vefþjóninum. Það gætu verið gögn sem hann að öðrum kosti fjölfaldaði fyrir nemendur og afhenti þeim. Einnig mætti hugsa sér að að kennarinn setti nemendum fyrir að skrifa stuttar ritgerðir og skila þeim sem texta á vefsíðu. Enn annar kostur væri að skila inn ritvinnsluskrá sem kennarinn færi yfir og gæfi einkunn fyrir. Einföld skyndipróf, með fjölvalsspurningum, má leggja fyrir og láta hugbúnaðinn yfirfara og gefa einkunn fyrir. Í allri þessari umræðu ber að hafa það í huga að við erum að ræða um einstaklingsnám, þ. E utan kennslustofunnar, í tölvuveri, bókasafni, félagsmiðstöð eða þá heima hjá nemandanum sjálfum.

Netskólinn er viðamikið kerfi af samtengdum vefsíðum sem hægt er að nálgast á slóðinni http://netnam.reykjavik.is. Einnig er öflugur gagnagrunnur hluti af netskólanum og heldur hann utan um notendur, réttindi þeirri til aðgangs, lykilorð og námsmat. Þeir sem eru notendur í kerfinu geta skráð sig inn og byrjað að vinna í áföngunum sínum. Forsíðan lítur svona út þegar vefsíðan birtist fyrst. Hægt er að setja fréttir eða tengla fyrir óskráða notendur á forsíðuna. Boðið er upp á margvísleg snið fyrir útlit vefsins, svokölluð þemu, og fylgja sextán þemu með í einföldustu gerð af hugbúnaðinum Moodle.

Með nýjum kennslutækjum má búast við því að menn innleiði nýjar aðferðir við kennslu. Höfundur Moodle kerfisins, Ástralinn Martin Dougiamas, lagði snemma á það áherslu að nemendur réðu nokkru um yfirferð námsins, að þeir ynnu gjarnan saman og lærðu hver af öðrum. Í því skyni var ákveðið að leggja bjóða upp á kerfiseiningar sem þjónuðu þessum þörfum, eins og umræðutorg og önnur úrræði er gerðu nemendum kleift að tjá sig um námsefnið, skilning sinn á því og spyrja spurninga.

Þó svo höfundar Moodle kerfisins hafi haldið mjög á lofti nýjustu hugmyndum kennslufræðinnar, nýtist kerfið engu að síður fyrir mjög svo hefðbundnar kennsluaðferðir. Kennarinn getur vistað ýmislegt ítarefni á vefnum í formi lesmáls eða glærukynninga. Til er hugbúnaður sem gerir kennurum kleift að taka upp það sem sést á skjánum og lesa inn texta með. Þannig er hægt að búa til einfalt myndskeið sem hægt er að vista á vefnum. Gríðarlegt magn af kennsluefni er til staðar á Internetinu sem hægt er að krækja í og birta innan Netskólans. Kennarar geta sett nemendum fyrir að skila inn verkefnum í netskólanum þannig að engin pappírsgögn fari á milli, heldur lesi kennarinn verkefnaskilin í netskólanum og skrái námsmat með rafrænum hætti. Þá er líka til í dæminu að kennarinn fái ritvinnsluskjal sent, fari yfir það með rakningu breytinga (tracking) á og skili þannig aftur til nemandans (ferliritun; process writing). Ætla má að mörgum þyki það ávinningur að fá hjálp upplýsingatækninnar til að fara yfir skyndipróf sem eru að mestöllu leyti í formi fjölvalsspurninga. Í netskólanum er slíkt til reiðu og boðið er upp á þrjár gerðir verkefna sem hægt er að láta hugbúnaðinn fara yfir með öruggum hætti og færa niðurstöður sjálfkrafa inn í einkunnabók. Loks má nefna að fyrir þá sem vilja láta nemendur fara yfir námefni áfangans í tiltekinni röð, þá er hægt að búa svo um hnútana að nemendur komist ekki í síðari verkefni fyrr en þeir hafa lokið þeim sem á undan fara. Kerfið býður upp á að skilyrði fyrir því að halda áfram sé að standast próf, eða að ná tilteknum árangri í verkefni.

Ástæða þess að ég vek athygli ykkar á þessari nýjung, er meðal annars sú að ég vil freista þess að bjóða upp á netnám á vegum Reykjavíkurborgar sem nýst getur viðar en í grunnskólum höfuðborgarinnar. Til þess höfum við tækin nú þegar og umtalsverða reynslu. Hugsanlegt er að stofna námsáfanga á netinu með þátttöku nemenda í grunnskólum víða á höfuðborgarsvæðinu. Sem dæmi um þetta væri valgrein, sem kennurum þætti skipta máli að bjóða upp á, en næði lítilli þátttöku í einum skóla. Með því að bjóða greinina fram sem fjarnámsáfanga á netinu mætti hæglega fylla hana með nemendum úr mörgum skólum. Annar kostur í þessu sambandi væri að bjóða nemendum upp á „hressingaráfanga“, þ. e. aukanám í greinum sem nemendur eiga erfitt með eða hafa dregist aftur úr. Netskólinn kæmi þá til sögunnar í staðinn fyrir tímabundna sérkennslu. Loks má nefna að grunnskólarnir gætu boðið nemendum með forskot upp á námsefni "upp fyrir sig", jafnvel boðið upp á námsáfanga sem gæfu stig inn í framhaldsskólann.

Ljóst er að margvíslegur ávinningur getur hlotist af því að taka upp netskóla eins og ég hef lýst honum. Að því er varðar fjárhagslega hagsmuni sveitarfélaganna, þá er víst að prentunar- og pappírskostnaður gæti dregist umtalsvert saman með rafrænni útgáfu ítarefnis. Með rafrænni fyrirlögn skyndiprófa gætu kennarar létt af sér miklu, vélrænu starfi við yfirferð. Oft hefur það borið við að áhugasamir kennarar vilja stofna nýjar valgreinar í unglingadeildum lítilla grunnskóla en verða að hætta við vegna þess að ekki fæst nægilega þátttaka í heimaskólanum. Netskólinn er kennslutæki og sem slíkt er hann velkomin viðbót í verkfærakistu kennarans og boðar meiri fjölbreytni í verklagi hans. Á undanförnum árum hefur upplýsingatækni og netnotkun aukist hröðum skrefum. Börn og unglingar á grunnskólaaldri eru vön því að nota þessa tækni og skrefið frá stílabók og penna yfir í tölvu og internet er afskaplega stutt.

Ég ætla í lokin að sýna ykkur nokkur dæmi um kennsluefni sem geymt er á vefnum okkar. Fyrsta dæmið er af stuttu kennslumyndskeiði, þar sem verið er að kenna á algengan hugbúnað. Þá kemur skemmtileg tilraun ætluð unglingadeildum til að kynna netskólann Loks er sýnt dæmi um lesefni á netinu sem hægt er að lesa eins og bók á tölvuskjánum án þess að hlaða nokkru niður.l

Námsumsjónarkerfið Moodle Fjölhæft kennsluúrræði fyrir skóla tuttugustu og fyrstu aldarinnar Flosi Kristjánsson, verkefnastjóri á Menntasviði Reykjavíkur á haustsmiðju kennara 2011

Námsumsjónarkerfi? Samheiti yfir veflæg, gagnvirk kennslukerfi Stundum er talað um sýndarnámsumhverfi (Virtual Learning Environment) Þekkt kerfi: WebCT, Blackboard Learn, MySchool Moodle, opinn hugbúnaður, upprunninn í Ástralíu Moodle er vefkerfi sem heldur utan um námsefni í aðskildum áföngum, upplýsingar um notendur (nemendur og kennara) og hvaða hópum þeir tengjast

Skólastofan í rafheimum Kennslan fer að miklu leyti fram með hefðbundnum hætti, en … Skilaverkefni, ítarefni, og gagnvirk skyndipróf eru vistuð í netskólanum Nemendur hafa aðgang á notendanafni sínu úr skólanum Nemendur sinna netnáminu þegar þeim hentar Námsmat fært í einkunnabók netskólans, stundum sjálfvirkt

Hvað er nýtt og öðruvísi? Moodle hugmyndafræðin boðar mikil samskipti og samvinnu Umræðutorg (Forum) Spjallsvæði (Chat) Blogg nemenda, sameiginlegt eða fyrir hvern og einn Wiki-síður, þar sem nemendur vinna saman að því að byggja upp þekkingarbrunn Allar færslur eru rækilega merktar notanda og tímasettar

En hefðbundin kennsla? Lesefni og glærur (Acrobat og Powerpoint) Myndskeið kennara Myndskeið af netinu (myndskeið, eða vefsíður með lesmáli) Skilaverkefni Skyndipróf Stýrð námsframvinda

Getum við unnið saman? Reykjavíkurborg hefur gangsett vefþjón með netskólanum Moodle Valgreinar má bjóða fram þvert á skóla og jafnvel skólaumdæmi Viðbótarnám til styrkingar Viðbótarnám fyrir forskotsnemendur Framhaldsskólaáfangar?

Ávinningur allra? Fjölföldun ítarefnis dregst saman Léttir undir með kennurum við ýmsa rútínuvinnu Gerir litlum skólum kleift að bjóða sameiginlega úrval valgreina í unglingadeildum Fjölbreytni kennsluaðferða eykst Færni og áhugi nemenda nýttur

Dæmi úr netskólanum Dæmi: kennslumyndskeið Dæmi: myndskeið (létt kynning!) Lesmál af netinu: Skýrsla GGÓ Framtíðarmúsíkk: Símenntun starfsmanna og stjórnenda á Netinu.