Φαρμακευτικός Βρογχόσπασμος από Αδενοσίνη Φώτης Περλικός 12η Πνευμονολογική Κλινική Π.Γ.Ν.Ν.Θ.Α. Σωτηρία

Βήχας Βρογχόσπασμος Διάμεση πνευμονοπάθεια Μη καρδιογενές πνευμονικό οίδημα Πνευμονική - κυψελιδική αιμορραγία Υπεζωκοτική νόσος Λύκος φαρμακευτικής αιτιολογίας Θρομβοεμβολική νόσος Πνευμονική υπέρταση Πυλαία και μεσοθωρακική λεμφαδενοπάθεια Μεσοθωρακική αιμορραγία Θωρακικό άλγος Κλινικές μορφές πνευμονικής τοξικότητας των καρδιολογικών φαρμάκων Φερδούτσης Μ, Μπαχλιτζανάκης Ν, Πηγάκης Κ, και συν. Πνευμονική τοξικότητα από καρδιολογικά φάρμακα. Πνεύμων 2009; 22(1): 65-74

Αντιαρρυθμικά φάρμακα - Αδενοσίνη - Αμιωδαρόνη - Λιδοκαϊνη - Προπαφαινόνη β - Αναστολείς Αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτασίνης ΙΙ (α-ΜΕΑ) Αναστολείς των υποδοχέων της αγγειοτασίνης ΙΙ - Λοσαρτάνη Αντιαιμοπεταλικοί παράγοντες - Ασπιρίνη - Διπυριδαμόλη Θρομβολυτικά φάρμακα - Ουροκινάση - Στρεπτοκινάση  Καρδιολογικά σκευάσματα που μπορούν να προκαλέσουν φαρμακευτικό βρογχόσπασμο Φερδούτσης Μ, Μπαχλιτζανάκης Ν, Πηγάκης Κ, και συν. Πνευμονική τοξικότητα από καρδιολογικά φάρμακα. Πνεύμων 2009; 22(1): 65-74

Ο βρογχόσπασμος παρουσιάζεται μερικά λεπτά έως ώρες μετά τη λήψη του υπεύθυνου φαρμάκου και συχνά είναι σοβαρός και αντιμετωπίζεται δύσκολα. Έχουν περιγραφεί περιπτώσεις, όπου η ενδοφλέβια χρήση αδενοσίνης με σκοπό την ανάταξη υπερκοιλιακής αρρυθμίας, προκάλεσε βρογχόσπασμο. Aggarwal A, Farber NE, Warltier DC. Intraoperative bronchospasm caused by adenosine. Anesthesiology 1993; 79: 1132-1135

Ενδείξεις: Ταχεία επάνοδος σε φλεβοκομβικό ρυθμό παροξυσμικών υπερκοιλιακών ταχυκαρδιών συμπεριλαμβανομένων και εκείνων με πρόσθετα δεμάτια (σύνδρομο Wolf-Parkinson-White). Βοηθητικό στη διαφορική διάγνωση σύμπλοκων υπερκοιλιακών ταχυκαρδιών. Αντενδείξεις: Κολποκοιλιακός αποκλεισμός 2ου και 3ου βαθμού και σύνδρομο νοσούντος φλεβοκόμβου εκτός εάν υπάρχει βηματοδότης, βρογχικό άσθμα, υπόταση (<100 mmHg). Ανεπιθύμητες ενέργειες: Παροδικό ερύθημα προσώπου, πόνοι στο θώρακα, δύσπνοια, βρογχόσπασμος, ναυτία, ελαφρός πονοκέφαλος. Σπανιότερα ανησυχία, εφίδρωση, αίσθημα παλμών και πόνοι στα άκρα. Έχουν αναφερθεί σοβαρή βραδυκαρδία που μπορεί να απαιτήσει βηματοδότη, καθώς και παροδική κολπική μαρμαρυγή. Αλληλεπιδράσεις: Η διπυριδαμόλη, αναστολέας της πρόσληψης αδενοσίνης μπορεί να ενισχύσει τη δράση της (κίνδυνος τοξικότητας). Ομοίως τα φάρμακα που επιβραδύνουν την καρδιακή αγωγιμότητα (συνεργική δράση). Η θεοφυλλίνη και τα παράγωγά της ανταγωνίζονται την αντιαρρυθμική της δράση. Προσοχή στη χορήγηση: Ασθενείς με κολπικό πτερυγισμό ή μαρμαρυγή και με πρόσθετα δεμάτια ενδέχεται να εμφανίσουν αυξημένη αγωγιμότητα δια μέσου της οδού αυτής. Σε ασθενείς με παράταση του διαστήματος QT (κίνδυνος εμφάνισης torsade de pointes). Σε ασθενείς με χρόνια πνευμονική ανεπάρκεια. Σε εγκυμοσύνη και γαλουχία χορήγηση σε περίπτωση απόλυτης ανάγκης (άγνωστη η επίδραση στο έμβρυο). Δοσολογία: 3 mg σε άμεση και ταχεία ενδοφλέβια έγχυση με συνεχή ΗΚΓραφική παρακολούθηση. Εάν δεν ελεγχθεί η ταχυκαρδία χορηγούνται μετά 1-2 λεπτά ακόμα 6 mg και εάν δεν υπάρξει αποτέλεσμα μετά 1-2 λεπτά 12 mg επίσης σε άμεση ενδοφλέβια ένεση. Δεν προτείνονται υψηλότερες δόσεις, ιδιαίτερα αν έχει προκληθεί κάποιου βαθμού αποκλεισμός της αγωγής. Φαρμακευτικός Οδηγός ΕΟΦ:

- Polosa R. Adenosine-receptor subtypes: their relevance to adenosine-mediated responses in asthma and chronic obstructive pulmonary disease. ERJ 2002; 20(2): 488-496 - Stephen L. Tilley, Richard C. Boucher. A1 antagonism in asthma: better than coffee?J Clin Invest. 2005;115(1):13–16 Μηχανισμός πρόκλησης βρογχόσπασμου από την Αδενοσίνη

Η εισπνεόμενη Αδενοσίνη, το AMP και το ATP είναι αποδεδειγμένο ότι προκαλούν βρογχόσπασμο, λόγω της τοπικής δράσης στα μαστοκύτταρα και της αποκοκκιώσής τους, που οδηγεί στην έκλυση βρογχοσυσπαστικών ουσιών. Αυτό το αποτέλεσμα δεν έχει δειχθεί στην ενδοφλέβια χορήγηση αδενοσίνης, υποδηλώνοντας ότι το βρογχοσυσπαστικό αποτέλεσμα σχετίζεται με την οδό χορήγησης της Αδενοσίνης Ποια η επίδραση της ενδοφλέβιας χορήγησης Αδενοσίνης; Burki NK, Alam M, Lee LY. The pulmonary effects of intravenous adenosine in asthmatic subjects. Respiratory Research 2006, 7:139 

Burki NK, Alam M, Lee LY. The pulmonary effects of intravenous adenosine in asthmatic subjects. Respiratory Research 2006, 7:139 

“The advantage of adenosine relative to IV calcium-channel or beta blockers relates to its rapid onset and short half-life. Intravenous adenosine is, therefore, the preferred agent except for patients with severe asthma. Patients treated with theophylline may require higher doses of adenosine for effect” ACC/AHA/ESC guidelines for the management of patients with supraventricular arrhythmias: ACC/AHA/ESC guidelines for the management of patients with supraventricular arrhythmias- executive summary J Am Coll Cardiol, 2003; 42:1493-1531