Φυσική Στ’ Δημοτικού Ενότητα 4η : Φυτά ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ Τετράδιο Εργασιών σελ. 70-71 Αντωνίου Βανέσσα: parantoniou@sch.gr

Η ελιά είναι δέντρο με σκληρό βλαστό, που λέγεται κορμός. Έχει πολλά μικρά φύλλα στο πάνω μέρος του βλαστού και ισχυρές ρίζες βαθιά στο έδαφος.

Η μαργαρίτα είναι πόα με μαλακό βλαστό και φύλλα σε όλο το μήκος του βλαστού. Οι ρίζες της είναι μικρότερες από της ελιάς.

φύλλα βλαστός ρίζα Όταν ο βλαστός είναι σκληρός, όπως στα δέντρα, τον ονομάζουμε κορμό.

Τα φυτά, όσο κι αν φαίνονται διαφορετικά, έχουν τα βασικά τους μέρη κοινά: τη ρίζα, το βλαστό και τα φύλλα.

Στην εικόνα φαίνεται η ρίζα και ένα μέρος του βλαστού του φυτού. Το ασυνήθιστο στην εικόνα είναι ότι η ρίζα φαίνεται, ενώ συνήθως δεν μπορούμε να τη δούμε, αφού βρίσκεται μέσα στο έδαφος.

Θεωρία μαθήματος Εισαγωγή Βιβλίο μαθητή σελ. 58 - 59

Χλωρίδα Το σύνολο των φυτών μιας χώρας αποτελεί τη χλωρίδα της. Η χλωρίδα της Ελλάδας είναι από τις πλουσιότερες στην Ευρώπη. Μπορεί στη χώρα μας να μην υπάρχουν πολλά μεγάλα δάση, η ποικιλία όμως των διαφορετικών ειδών της ελληνικής χλωρίδας είναι εντυπωσιακή.

Χρήσεις φυτών Τροφή Καύσιμη ύλη Παραγωγή χαρτιού Κατασκευή επίπλων και ξύλινων αντικειμένων Παραγωγή φαρμάκων Παραγωγή αρωμάτων Παραγωγή ρούχων

Ονομασία φυτών Οι επιστήμονες, για να ταξινομήσουν τα πολλά διαφορετικά είδη της χλωρίδας, χρησιμοποιούν δύο λατινικές λέξεις για την ονομασία κάθε αυτού. Η πρώτη αναφέρεται στο γένος στο οποίο ανήκει το φυτό, ενώ η δεύτερη χαρακτηρίζει το συγκεκριμένο φυτό. Αν πιέσεις το άνθος της πόας Antirrhinum majus, θα το δεις να ανοιγοκλείνει τα χείλη του, όπως ο σκύλος το στόμα του. Δεν είναι περίεργο, λοιπόν, ότι το ονομάζουμε σκυλάκι. Το φυτό Silybum marianum μπορεί να μην το προτιμήσουμε, για να φτιάξουμε ένα ωραίο μπουκέτο. Το προτιμούν όμως οι γάιδαροι για τροφή τους. Γι' αυτό και η κοινή του ονομασία είναι γαϊδουράγκαθο. Τα φυτά, εκτός από την επίσημη ονομασία έχουν και αυτήν που χρησιμοποιούμε καθημερινά. Αν, λοιπόν, σου σερβίρουν ένα πιάτο με χόρτα και σου πουν ότι είναι ραδίκια, εσύ διόρθωσε… παίρνοντας το κατάλληλο ύφος και εξήγησέ τους ότι σερβίρουν Cichorium pumilum!

. Η διάμετρος του κορμού μεγαλώνει καθώς κάθε χρόνο προστίθεται ένας νέος δακτύλιος. Έτσι, σε μια τομή του κορμού μπορούμε να διαπιστώσουμε κατά προσέγγιση την ηλικία του δένδρου μετρώντας το πλήθος των δακτυλίων. Το πλάτος κάθε δακτυλίου είναι ανάλογο με την ανάπτυξη του φυτού το συγκεκριμένο έτος. Μικρό πλάτος σημαίνει μικρή ανάπτυξη και, αντίστροφα, μεγάλο πλάτος σημαίνει μεγάλη ανάπτυξη.

Θεωρία μαθήματος Τα μέρη του φυτού

Κατηγορίες φυτών ως προς το μέγεθος και το βλαστό Πόες Θάμνοι Δέντρα Χαμομήλι Πικροδάφνη Αμυγδαλιά Μικρή διάρκεια ζωής Μικρό μέγεθος Μαλακός βλαστός Μεγαλύτερη διάρκεια ζωής Μεσαίο μέγεθος Σκληρός και κοντός βλαστός Μεγάλη διάρκεια ζωής Μεγάλο μέγεθος Σκληρός βλαστός (κορμός)

Τα μέρη των φυτών φύλλα βλαστός ρίζα

Τα φύλλα Τα φύλλα αποτελούν τα εργαστήρια όπου παρασκευάζεται με τη βοήθεια του ήλιου το άμυλο, το οποίο αποτελεί την «τροφή» του φυτού.

Πολλά είδη φύλλων Υπάρχουν φύλλα σε διάφορα σχήματα. Κάποια φύλλα έχουν σχήμα που μοιάζει με αυτό της λόγχης, άλλα έχουν σχήμα που μοιάζει με αυτό της καρδιάς, της παλάμης, της βελόνας, του κύματος κ.ά..

και φύλλα πολύ λεπτά όπως του ελάτου και του πεύκου. Πολλά είδη φύλλων Υπάρχουν φύλλα που αποτελούνται από πολύ μικρά φυλλαράκια όπως η ψευδακακία

Πολλά είδη φύλλων Υπάρχουν φύλλα μικρά, αλλά και φύλλα γιγάντια, φύλλα μακριά και στενά σε διάφορα σχήματα. Το μεγαλύτερο φύλλο του κόσμου είναι εκείνο της νυμφαίας της βασίλισσας Βικτωρίας που ζει στον Αμαζόνιο.

Ο βλαστός O βλαστός αποτελεί τη «ραχοκοκκαλιά» του φυτού. Συμβάλλει στη στήριξη του φυτού. Από το βλαστό εκφύονται τα φύλλα και τα άνθη. Μέσα από το βλαστό μεταφέρονται νερό και διάφορες ουσίες σε όλα τα μέρη του φυτού.

Είδη βλαστών Ποώδεις βλαστοί Ξυλώδεις βλαστοί  κορμοί Καλαμώδεις βλαστοί Αναρριχώμενοι βλαστοί Έρποντες βλαστοί Παπαρούνα Είναι μαλακοί και έχουν πράσινο χρώμα. Παρουσιάζουν μικρή ανάπτυξη, γι' αυτό τα φυτά με ποώδη βλαστό είναι συνήθως βραχύβια. Η διάρκεια ζωής τους είναι μονοετής ή διετής. Καρυδιά Είναι σκληροί και έχουν πράσινο ή καφέ χρώμα. Παρουσιάζουν μεγάλη ανάπτυξη, γι' αυτό τα φυτά με ξυλώδη βλαστό έχουν συνήθως πολυετή διάρκεια ζωής. Στα δένδρα ο ξυλώδης βλαστός ονομάζεται κορμός. Καλαμιά Είναι σκληροί και κούφιοι στο εσωτερικό τους. Κισσός Αναπτύσσονται σε ύψος, καθώς το φυτό «αναρριχάται» σε κάποιο άλλο σώμα, όπως για παράδειγμα σε κορμό άλλου δένδρου, σε τοίχο ή σε στήριγμα στο έδαφος. Καρπουζιά Αναπτύσσονται οριζόντια πάνω στο έδαφος. Παραδείγματα φυτών με έρποντα βλαστό αποτελούν η καρπουζιά και η κολοκυθιά.

Η ρίζα Η ρίζα είναι το τμήμα του φυτού που συνήθως βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια του εδάφους. Με τη ρίζα τα φυτά απορροφούν από το έδαφος νερό και άλατα, που είναι διαλυμένα σε αυτό. Οι ρίζες συμβάλλουν επίσης στη στήριξη των φυτών.

Η ρίζα Η ρίζα μπορεί να είναι μικρή ή μεγάλη.