Ιστορία Δ΄ Κεφ. 23 - O «χρυσός αιώνας» της τέχνης

+185

No comments posted yet

Comments

Slide 1

Ιστορία Τάξη Δ΄ Κεφάλαιο 23 Ηλίας Ηλιάδης O «χρυσός αιώνας» της τέχνης

Slide 2

O Περικλής αποφάσισε να ξαναφτιάξει τους ναούς που είχαν καταστρέψει οι Πέρσες. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποίησε και χρήματα από το συμμαχικό ταμείο. Γρήγορα στην Αθήνα άρχισαν να κατασκευάζονται τόσα έργα, όσα δεν έγιναν ποτέ τα προηγούμενα χρόνια. Ηλίας Ηλιάδης Καταστροφή της Αθήνας από τον Ξέρξη. Εικονική αναπαράσταση.

Slide 3

Πάνω στην Ακρόπολη στήθηκαν λαμπρά μνημεία, που και σήμερα γνωρίζουν παγκόσμιο θαυμασμό. O Περικλής ανάθεσε στο φίλο του, το Φειδία, να παρακολουθεί προσωπικά τα έργα. Ηλίας Ηλιάδης Ο Φειδίας κατασκευάζει το άγαλμα της Αθηνάς .  Ο γλύπτης Φειδίας Ο Φειδίας (περ. 490 π.Χ. - 430 π.Χ.) ήταν Έλληνας γλύπτης, ζωγράφος και αρχιτέκτονας, ο οποίος έζησε τον 5ο αιώνα π.Χ. και θεωρείται ευρέως ως ένας από τους σημαντικότερους γλύπτες της Κλασικής εποχής. Το Άγαλμα του Ολυμπίου Διός στην Ολυμπία, το οποίο φιλοτέχνησε ο Φειδίας, ήταν ένα από τα Επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου. Ο Φειδίας σχεδίασε επίσης τα αγάλματα της θεάς Αθηνάς που βρίσκονταν στην Ακρόπολη των Αθηνών, δηλαδή την Αθηνά Παρθένο, που βρισκόταν μέσα στον Παρθενώνα, και την Αθηνά Προμάχο, ένα κολοσσιαίο χάλκινο άγαλμα που βρισκόταν ανάμεσα στο Ερεχθείο και τα Προπύλαια. Ο Φειδίας παράλληλα φιλοτέχνησε το περίφημο χρυσελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς Παρθένου για το σηκό του Παρθενώνα (446-438 π.Χ.), που είχε κολοσσιαίο μέγεθος και αποτέλεσε καινοτομία στην τεχνική των λατρευτικών αγαλμάτων. Όμως το έργο θα πρέπει να καταστράφηκε από την πυρκαγιά που έπληξε το εσωτερικό του ναού τον 3ο αι. μ.Χ. Έχει απομείνει ένα μέρος της θεμελίωσης του βάθρου στο δάπεδο του Παρθενώνα. Πηγή: el.wikipedia.org

Slide 4

Ερέχθειο Πινακοθήκη Προπύλαια Ιερό Αρτέμιδας Παρθενώνας Χαλκοθήκη Ναός Αθηνάς Νίκης Αρρηφόρειο Ναός Δία Άγαλμα Αθηνάς Προμάχου Τα Μνημεία της Ακρόπολης H.H Ηλίας Ηλιάδης Η.Η

Slide 5

Το πρώτο μνημείο που συναντούσε κάποιος ανεβαίνοντας στην Ακρόπολη ήταν τα Προπύλαια. Ηλίας Ηλιάδης

Slide 6

Πηγή: ysma.gr Αναπαράσταση της εντυπωσιακής εισόδου στον ιερό βράχο της Ακρόπολης. Ηλίας Ηλιάδης

Slide 7

Άποψη Προπυλαίων από Δυτικά.   Ηλίας Ηλιάδης

Slide 8

Δεξιά είχε κτιστεί ο ναός της Αθηνάς Νίκης. Ηλίας Ηλιάδης

Slide 9

Ηλίας Ηλιάδης O ναός της Αθηνάς Νίκης σήμερα. Ηλίας Ηλιάδης

Slide 10

Στο ψηλότερο σημείο ήταν ο Παρθενώνας, αφιερωμένος και αυτός στην Αθηνά. Ηλίας Ηλιάδης

Slide 11

Αναπαράσταση του Παρθενώνα στον ιερό βράχο της Ακρόπολης. Ηλίας Ηλιάδης

Slide 12

O Παρθενώνας σήμερα. Ηλίας Ηλιάδης

Slide 14

O Παρθενώνας αποτελεί το κυριότερο έργο της ελληνικής αρχιτεκτονικής. Μέσα στο ναό είχε τοποθετηθεί το  χρυσελεφάντινο άγαλμα  της Αθηνάς, έργο του Φειδία. Ηλίας Ηλιάδης Το χρυσελεφάντινο άγαλμα της θεάς Αθηνάς To άγαλμα της Αθηνάς Βαρβακείου, που βρίσκεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, είναι το πιο πιστό αντίγραφο του χρυσελεφάντινου αγάλματος της θεάς Αθηνάς. Δεν έχει το μέγεθος ούτε την λάμψη, που είχε το γιγαντιαίο άγαλμα του Φειδία, αλλά δημιουργήθηκε στα πρότυπα της Αθηνάς Παρθένου, που κοσμούσε το εσωτερικό του Παρθενώνα κατά την αρχαιότητα. Έτσι οι σημερινοί επισκέπτες μπορούν να φανταστούν την μεγαλοπρέπεια και την κομψότητα που είχε το αυθεντικό έργο του Φειδία. Το αντίγραφο του χρυσελεφάντινου αγάλματος ανακαλύφτηκε το 1880 στο Βαρβάκειο Λύκειο γι’ αυτό ονομάζεται Αθηνά του Βαρβακείου. Έχει ύψος 1,05 και χρονολογείται τον 2ο αιώνα π.Χ. Ο Παρθενώνας χτίστηκε προς τιμήν της προστάτιδας της πόλης, θεάς Αθηνάς και σχεδιάστηκε ώστε να χωράει το χρυσελεφάντινο άγαλμα στο εσωτερικό του. Ήταν τοποθετημένο σε ένα βάθρο στο σηκό του ναού και ο πυρήνας του αγάλματος ήταν κατασκευασμένος από ξύλο. Ο Φειδίας χρησιμοποίησε για τα γυμνά μέρη του σώματος ελεφαντόδοντο και για το ένδυμα και τα μαλλιά χρυσό βάρους 1.140 κιλών. Η θεά Αθηνά παρουσιαζόταν πάνοπλη να κοιτά προς την Ανατολή και να κρατά στο δεξί της χέρι τη θεά νίκη και στο αριστερό την ασπίδα και το δόρυ της. Είχε 13 μέτρα ύψος και ήταν εφάμιλλο της δόξας και της δύναμης της Αθήνας του Περικλή. Η Αθηνά Παρθένος, όπως τα περισσότερα έργα του Φειδία, ήταν ένα αριστούργημα. Φορούσε αττικό κράνος που ήταν διακοσμημένο με μυθικά ζώα, δωρικό πέπλο και μέσα στην ασπίδα της υπήρχε το ιερό της φίδι. Σε όλο το δημιούργημα, όπως και στον ναό του Παρθενώνα, υπήρχαν αναπαραστάσεις κενταυρομαχίας, γιγαντομαχίας και αμαζονομαχίας. Οι Αθηναίοι είχαν την ευκαιρία να το θαυμάσουν μόνο στις γιορτές της πόλης. Πιθανόν καταστράφηκε τον 3ο αιώνα μ.Χ. από μια πυρκαγιά που ξέσπασε στο εσωτερικό του ναού. Πηγή: greek-language.gr

Slide 16

Στο μέρος όπου είχε γίνει, σύμφωνα με το μύθο, ο αγώνας ανάμεσα στην Αθηνά και τον Ποσειδώνα για το ποιος θα δώσει το όνομά του στην πόλη της Αθήνας, χτίστηκε το Ερέχθειο. Ηλίας Ηλιάδης

Slide 18

Στη νότια πλευρά του Ερέχθειου ένα τμήμα του έχει ως κίονες τις περίφημες  Καρυάτιδες Ηλίας Ηλιάδης

Slide 20

O χώρος γύρω ήταν γεμάτος από αφιερώματα. Ανάμεσα σ' αυτά υπήρχε και το χάλκινο άγαλμα της Αθηνάς που είχε ύψος εφτά μέτρα. Η άκρη από το δόρυ της Αθηνάς φαινόταν από πολύ μακριά. Ηλίας Ηλιάδης

Slide 21

Αναπαράσταση της εισόδου στον ιερό βράχο της Ακρόπολης με το χάλκινο άγαλμα της Αθηνάς να ξεχωρίζει. Εικονική αναπαράσταση από τον Gorham Phillips. Η.Η

Slide 22

Ακρόπολη και Άρειος Πάγος (σε πρώτο πλάνο), 1846. Ζωγραφική αναπαράσταση από τον Leo von Klenze (1784-1864), Μόναχο, Neue Pinakothek.

Slide 23

Τα αγάλματα που έγιναν την περίοδο αυτή ήταν διαφορετικά από τους κούρους και τις κόρες. Τα πρόσωπα έχουν πιο φυσικά χαρακτηριστικά. Τα χέρια και τα πόδια φαίνονται να έχουν κίνηση. Ηλίας Ηλιάδης Νίκη του Παιωνίου Η περίφημη Νίκη, έργο του γλύπτη Παιωνίου, αποτελεί σταθμό στην εξέλιξη της αρχαίας ελληνικής γλυπτικής. Πρόκειται για την αρχαιότερη γνωστή μνημειακών διαστάσεων Νίκη στην ελληνική τέχνη, αντιπροσωπευτικό δείγμα του πλούσιου ρυθμού. Το άγαλμα ήταν στημένο επάνω σε ψηλό τριγωνικό βάθρο, το οποίο διατηρείται ακόμη κοντά στη νοτιοανατολική γωνία του ναού του Δία. Αφιερώθηκε στο ιερό από τους Μεσσηνίους και τους Ναυπακτίους, μετά τη νίκη τους επί των Λακεδαιμονίων στη Σφακτηρία το 421 π.Χ. Η φτερωτή θεά απεικονίζεται την ώρα της πτήσης της (για πρώτη φορά στην ιστορία της ελληνικής γλυπτικής), όταν κατεβαίνει από τον Όλυμπο για να διαλαλήσει το θρίαμβο των νικητών. Λείπουν τα φτερά, μεγάλο τμήμα του ιματίου, που θα ανέμιζε πίσω της, και το πρόσωπό της. Η μορφή είναι αέρινη και ο λεπτός χιτώνας της, αρχικά βαμμένος κόκκινος, κολλάει στο κορμί της αφήνοντας να διαγράφονται όλες οι λεπτομέρειες της τέλειας ανατομίας του. Κάτω από τα πόδια της υπήρχε αετός, του οποίου διακρίνεται μόνο το κεφάλι. Το άγαλμα βρέθηκε στην Ολυμπία, νοτιοανατολικά του ναού του Διός. Κατασκευάστηκε το 421 π.Χ. και βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Ολυμπίας. ΜΕΣΣΑΝΙΟΙ ΚΑΙ ΝΑΥΠΑΚΤΙΟΙ ΑΝΕΘΕΝ ΔΙΙ ΟΛΥΜΠΙΩ ΔΕΚΑΤΑΝ ΑΠΟ ΤΩΜ ΠΟΛΕΜΙΩΝ. ΠΑΙΩΝΙΟΣ ΕΠΟΙΗΣΕ ΜΕΝΔΑΙΟΣ ΚΑΙ Τ' ΑΚΡΩΤΗΡΙΑ ΠΟΙΩΝ ΕΠΙ ΤΟΝ ΝΑΟΝ ΕΝΙΚΑ. Μετάφραση: "Οι Μεσσήνιοι και οι Ναυπάκτιοι αφιέρωσαν στον Ολύμπιο Δία, ως δεκάτη από τα λάφυρα των εχθρών. Έφτιαξε ο Παιώνιος από την Μένδη που έκαμε και τα ακρωτήρια του ναού, ύστερα από διαγωνισμό". Πηγή: odysseus.culture.gr

Slide 24

Το άγαλμα του Αρτεμισίου (περ. 460 π.Χ.). Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Αθήνα. Πηγή: archaiologia.gr Το έργο αυτό βρέθηκε στα συντρίμμια ενός ναυαγίου. Ο γενειοφόρος θεός μπορεί να είναι ο Ποσειδώνας, έτοιμος να πετάξει την τρίαινα, ή ο Δίας έτοιμος να πετάξει κεραυνό. Η στάση είναι "δανεισμένη" από τα αθλήματα των γυμναστηρίων: τα χέρια πλήρως τεντωμένα μακριά από τον κορμό, ενώ το δεξί πόδι, ελαφρά ανασηκωμένο, δεν πατά στο έδαφος, γεγονός που δείχνει την εξαίρετη τεχνική της χύτευσης. Παις του Κριτίου Ο "Παις του Κριτίου" (490-480 π.Χ.), μάρμαρο, ύψος 0,86 μ., Ακρόπολη, Αθήνα, Μουσείο Ακρόπολης. Έργο ορόσημο στην ιστορία της γλυπτικής, αφού είναι το πρώτο στο οποίο το σώμα δεν αποδίδεται πια στατικά. Εμφανίζεται φυσικό, σαν να ζει και να υπάρχει. Το χαμόγελο εξακολουθεί να σχηματίζει το τόξο του "αρχαϊκού μειδιάματος". Τα μαλλιά, καλοχτενισμένα, πλέκονται γύρω από το κεφάλι. Τα μάτια (σήμερα κενά) προφανώς συμπληρώνονταν με ένθετο υλικό. Πηγή: ebooks.edu.gr Ηλίας Ηλιάδης

Slide 25

Ο Δισκοβόλος Δισκοβόλος, αντίγραφο έργου του Μύρωνα, γύρω στο 450 π.Χ. Ρώμη, Museo Nazionale Romano.Χάλκινο άγαλμα του Μύρωνα, που το γνωρίζουμε και αυτό από μαρμάρινα αντίγραφα των ρωμαϊκών χρόνων: τον Δισκοβόλο.Το έργο εικονίζει έναν νέο αθλητή που ετοιμάζεται να ρίξει τον δίσκο (εικ. 183). Η στάση αποτυπώνει μια στιγμιαία κίνηση: ο αθλητής έχει λυγίσει τα γόνατα, έχει χαμηλώσει το σώμα και έχει τεντώσει το δεξί χέρι, καθώς παίρνει δυνάμεις· ο θεατής έχει την αίσθηση ότι είναι έτοιμος να ανασηκωθεί, για να ρίξει όσο μπορεί μακρύτερα τον δίσκο. Αξιοπρόσεκτη είναι η ακρίβεια με την οποία αποδίδεται η ανατομία του σώματος. Δεν γνωρίζουμε πού ήταν στημένο το πρωτότυπο άγαλμα του Δισκοβόλου, μπορούμε όμως να υποθέσουμε ότι ήταν αφιέρωμα κάποιου αθλητή σε ένα μεγάλο ιερό. Στην Αρχαιότητα ο δίσκος δεν ήταν ένα αυτόνομο άθλημα, αλλά αποτελούσε μέρος του πεντάθλου, δηλαδή μιας σειράς πέντε αθλημάτων, που περιελάμβανε τον δρόμο, το άλμα, την πάλη, τον δίσκο και το ακόντιο. Πηγή: greek-language.gr Ηλίας Ηλιάδης

Slide 27

Γνωστός γλύπτης, εκτός από το Φειδία, ήταν ο Πολύκλειτος. Έργα ζωγραφικής ήταν δύσκολο να σωθούν. Για τον τρόπο όμως που ζωγράφιζαν οι τεχνίτες μπορούμε να πάρουμε μια ιδέα από τις παραστάσεις πάνω στα αγγεία. Ηλίας Ηλιάδης Αμφορέας του “ζωγράφου του Αχιλλέα”: Αχιλλέας, γύρω στο 450 π.Χ. Βατικανό, Museo Gregoriano Profano. Πηγή: greek-language.gr Λευκή λήκυθος του “ζωγράφου του Bosanquet”: Νεκρός νέος μπροστά στον τάφο του, γύρω στο 440 π.Χ. Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Πηγή: greek-language.gr Λευκή λήκυθος του “ζωγράφου του Αχιλλέα”: Αναχώρηση πολεμιστή, γύρω στο 440 π.Χ. Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Πηγή: greek-language.gr

Slide 28

Ο Δορυφόρος του Πολύκλειτου Ο Πολύκλειτος είχε γράψει ένα βιβλίο με τον τίτλο Κανών, στο οποίο εξηγούσε τις αρχές της τέχνης του και ασχολούνταν συστηματικά με το πρόβλημα των σωστών αναλογιών του ανθρώπινου σώματος και των μελών του. Το σύγγραμμα του Πολυκλείτου δεν σώθηκε, γνωρίζουμε όμως από αντίγραφα των ρωμαϊκών χρόνων ένα έργο του, στο οποίο είχε εφαρμόσει με ακρίβεια το σύστημα των αναλογιών που περιέγραφε. Το έργο αυτό είναι ένα άγαλμα γυμνού αγένειου νέου άνδρα, που κρατούσε πιθανότατα στο αριστερό του χέρι ένα δόρυ και γι᾽ αυτό ονομάζεται Δορυφόρος. Το καλύτερα σωζόμενο αντίγραφο προέρχεται από το θέατρο της Πομπηίας και βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Νεάπολης (διπλανή εικόνα). Είναι πολύ πιθανό ότι το πρωτότυπο άγαλμα, που ήταν οπωσδήποτε χάλκινο, εικόνιζε έναν νεαρό ήρωα της μυθολογίας (π.χ. τον Αχιλλέα ή τον Θησέα), τον οποίο δεν μπορούμε να ταυτίσουμε με ασφάλεια. Το άγαλμα είναι αξιοσημείωτο για το στήσιμό του. Το άνετο σκέλος είναι έντομα λυγισμένο στο γόνατο και η κνήμη πηγαίνει προς τα πίσω και πλάγια, ενώ το πόδι πατάει στο έδαφος μόνο με τις άκρες των δαχτύλων. Η στάση αυτή κάνει τη λεκάνη να κλίνει προς την πλευρά του άνετου σκέλους, ενώ οι ώμοι έχουν αντίθετη κλίση. Με τον τρόπο αυτό το άγαλμα έχει ισορροπημένη δομή, αλλά δείχνει ταυτόχρονο κινημένο. Μπορεί δηλαδή ο θεατής, ανάλογα με την οπτική γωνία από την οποία βλέπει το έργο, να θεωρήσει ότι ο νέος στέκεται χαλαρά η περπατάει αργά. Έτσι ο Πολύκλειτος δημιούργησε ένα μοτίβο στήριξης που του επέτρεπε να προσαρμόζει μιαν αυστηρά δομημένη μορφή σε διαφορετικά συμφραζόμενα, χωρίς να είναι υποχρεωμένος να την τροποποιεί πολύ και να αλλάζει τις αναλογίες της. Ο Δορυφόρος του Πολυκλείτου χρονολογείται γύρω στο 450 π.Χ και είχε αμέσως σημαντική επιρροή στην τέχνη. Ήδη στη ζωφόρο του Παρθενώνα συναντούμε κάποιες μορφές που απηχούν σαφώς τις αναλογίες και το στήσιμο του Δορυφόρου, δηλαδή τον πολυκλείτειο κανόνα. Πηγή: greek-language.gr Ηλίας Ηλιάδης

Slide 29

Ο Διαδουμένος του Πολύκλειτου Ένα άλλο άγαλμα με όμοια τεχνοτροπία και αναλογίες με τον Δορυφόρο, που αποδίδεται και αυτό στον Πολύκλειτο, είναι ο Διαδούμενος. Και αυτό το έργο ήταν χάλκινο, μας είναι όμως γνωστό από μαρμάρινα αντίγραφα, το καλύτερο από τα οποία βρέθηκε στη Δήλο και φυλάσσεται σήμερα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Εικονίζεται ένας νεαρός αθλητής, αγένιος όπως ο Δορυφόρος, που μετά τη νίκη του δένει μια ταινία γύρω από το κεφάλι του. Παρ᾽ όλες τις ομοιότητες στη δομή του σώματος και στην απόδοση των ανατομικών λεπτομερειών (για παράδειγμα, του στήθους και των κοιλιακών μυών), ο Διαδούμενος είναι μεταγενέστερη δημιουργία και χρονολογείται πιθανότατα στη δεκαετία 430-420 π.Χ. Το αντίγραφο από τη Δήλο χρονολογείται γύρω στο 100 π.Χ. Δεν είναι τυχαίο ότι ο εικονιζόμενος είναι αθλητής· ο Πολύκλειτος φημιζόταν ως δημιουργός αγαλμάτων νικητών σε αθλητικούς αγώνες και ξέρουμε ότι κάποια από τα έργα του εικόνιζαν περίφημους ολυμπιονίκες. Ο Πολύκλειτος είχε επίσης μαθητές, αρκετοί από τους οποίους διέπρεψαν με τη σειρά τους στην κατασκευή ανδριάντων αθλητών. Έτσι μπορούμε να μιλούμε για «πολυκλείτεια σχολή» στη γλυπτική του δεύτερου μισού του 5ου και των αρχών του 4ου αιώνα π.Χ. Πηγή: greek-language.gr Ηλίας Ηλιάδης

Slide 30

Αγγεία σώθηκαν πολλά. Κάθε σπίτι τότε χρησιμοποιούσε τα αγγεία για να αποθηκεύει διάφορα προϊόντα. Ηλίας Ηλιάδης Οινοχόη: κανάτα κρασιού Υδρία: για μεταφορά νερού, κάλπη τεφροδόχος Κρατήρας: ανακάτευαν κρασί και νερό Αμφορέας: για αποθήκευση λαδιού, κρασιού και δημητιακών Η.Η

Slide 31

Τα έργα αυτά που δόξασαν την Αθήνα θεωρήθηκαν κλασικά, γιατί έμειναν αξεπέραστα μέσα στους αιώνες. Γι' αυτό και η εποχή στην οποία έζησε ο Περικλής ονομάστηκε «χρυσός αιώνας». Ηλίας Ηλιάδης Ακρόπολη. Wilhelm Wagner και Fritz Baumgarten, Hellas, und Land Volk der Alten Griechen. Verlag von Otto Spamer, Λειψία, 1902. Εικονογράφηση από τον Friedrich von Thiersch.

Slide 33

Ηλίας Ηλιάδης Μουσείο της Ακρόπολης: theacropolismuseum.gr Μάθε περισσότερα για τον Παρθενώνα : parthenonfrieze.gr Ηλίας Ηλιάδης

Slide 34

Μουσείο της Ακρόπολης: theacropolismuseum.gr Μάθε περισσότερα για τον Παρθενώνα : parthenonfrieze.gr Η.Η

Slide 35

Ηλίας Ηλιάδης

Slide 36

Πηγή: Δασκάλα ΒΜ Ηλίας Ηλιάδης

Slide 37

Ηλίας Ηλιάδης Οδύσσεια Ταξίδι... στην  αρχαία ελληνική ιστορία και μυθολογία! Ψηφιακό εκπαιδευτικό περιεχόμενο για τη Γ΄ και Δ΄ τάξη.

Slide 38

Τετάρτη τάξη : http://iliadisilias.blogspot.gr/ Απίθανα… τριτάκια! : / http://iliadisili.blogspot.gr/ Οι Παρουσιάσεις μου: http://www.slideboom.com/people/iliasili?page=1&rows=15&show=0 http://www.slideboom.com/people/iliasili1 http://www.slideshare.net/iliasili Εκπαιδευτικά παιχνίδια: http://www.purposegames.com/profile/164915/games Ηλίας Ηλιάδης http://www.authorstream.com/iliasili/1

Slide 39

Ηλίας Ηλιάδης

Summary: Ιστορία Δ΄ Κεφ. 23 - O «χρυσός αιώνας» της τέχνης Παρουσίαση μαθήματος

Tags: ιστορία δ'

URL: