Τα-όπλα-των-Βυζαντινων 1

+1

No comments posted yet

Comments

Slide 1

τα οπλα Των ΒΥΖΑΝΤΙνων ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΓΙΑΡΙΟΥ Τάξη Ε3/ 2012 Νίκος Χ. Βαγγέλης Π. Άγγελος Κ.

Slide 2

Υγρο πυρ Το υγρό πυρ ήταν ένα από τα ισχυρά όπλα των Βυζαντινών και ταυτόχρονα ένα από τα κρατικά μυστικά της αυτοκρατορίας. Λίγοι γνώριζαν από ποιά υλικά κατασκευαζόταν και το μυστικό φυλασσόταν με κάθε τρόπο ώστε να μην πέσει στα χέρια των εχθρών της αυτοκρατορίας και να παραμείνει στο βυζαντινό οπλοστάσιο.  Κατασκευαζόταν από :θειάφι,πίσσα,νίτρο,νάφθα.Το υγρό πυρ ήταν εφεύρεση του μηχανικού Καλλίνικου ,το έριχναν με μακριούς σωλήνες ή με καταπέλτες από τους δρόμωνες.  

Slide 3

Τα πλεονεκτήματα που έδινε στον βυζαντινό στόλο η χρήση του “υγρού πυρ” ήταν τεράστια λόγω των πραγματικά θαυμαστών ιδιοτήτων του. Το καταπληκτικό αυτό “υγρό” αναφλεγόταν αμέσως μόλις ερχόταν σε επαφή με το νερό και έκαιγε τόσο στην επιφάνεια του όσο και λίγο κάτω από αυτή. Φανταστείτε τα πληρώματα των εχθρικών πλοίων να προσπαθούν να σβήσουν με νερό την φωτιά που προκλήθηκε από τον “υγρό πυρ” και αυτή να ανάβει περισσότερο! Πραγματικά καταπληκτικές οι ιδιότητες του λοιπόν.

Slide 4

Άραβας με ειδική αντιπυρική στολή για προστασία από το υγρό πυρ. (Φτιαγμένη από ένα μίγμα γύψου , αμμωνίας,ταλκ,κ.ά.)

Slide 5

Βαλλιστρα πυροφοροσ Στην εκτεταμένη μελέτη του για την προέλευση, την ιστορία και τη χρήση του υγρού πυρός από τους Βυζαντινούς ο καθηγητής του Α.Π.Θ. Θεόδωρος Κορρές μελέτησε διεξοδικά και το θέμα της εκτόξευσης του υγρού πυρός. Μετά από θεωρητική και πειραματική έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το υγρό πυρ εκτοξευόταν σε μεγάλη απόσταση μέσα σε κεραμικά αγγεία, τα οποία προσκρούοντας έσπαζαν. Το όπλο με το οποίο εκτοξεύονταν τα αγγεία αυτά το αποκάλεσε βαλλίστρα πυρφόρο. Πρόκειται για έναν παλίντονο καταπέλτη, που φέρει μεγάλο μεταλλικό σωλήνα εκτόξευσης.

Slide 6

Η χρήση του τερματίζεται, σύμφωνα με τους περισσότερους ιστορικούς, κατά τον 10ο αιώνα με την απώθηση του Ρώσικου στόλου από τους Βυζαντινούς αλλά υπάρχουν ενδείξεις ότι χρησιμοποιήθηκε και το 1204 στην προσπάθεια ανάκτησης της Κωνσταντινούπολης από τους Λατίνους, αλλά και το 1453 στην προσπάθεια αντίστασης των Βυζαντινών κατά του Τούρκικου στρατού.

Slide 7

Το μυστικό πέρασε στους μουσουλμάνους αλλά και τους σταυροφόρους την περίοδο των “ιερών πολέμων” και χρησιμοποιήθηκε εξίσου και από τα δύο στρατόπεδα Με το πέρας των αιώνων όμως και την ανακάλυψη νέων και φονικότερων όπλων το “υγρό πυρ” λησμονήθηκε από όλους και ξεχάστηκε πλήρως για να περάσει στην σφαίρα της ιστορίας που εν τέλει έγινε θρύλος.

Slide 8

Το ναυτικο των Βυζαντινων Το Βυζαντιο, στους πρώτους αιώνες της ιστορίας του, δεν έδωσε ιδιαίτερη, σημασία στο ναυτικό. Όμως με τον καιρό τα πράγματα άλλαξαν. Με την εξάπλωση των Αράβων, τον 7ο αιώνα, οι Βυζαντινοί αναγκάστηκαν να ναυπηγήσουν και να οργανώσουν αξιόλογο στόλο.

Slide 9

Το ναυτικό οργανώθηκε ως μέρος του συστήματος των θεμάτων. Υπήρχε όμως και ανεξάρτητος πολεμικός στόλος, το βασιλικόν πλώιμον, που φρόντιζε για την άμυνα της πρωτεύουσας. Ο πιο διαδεδομένος τύπος πολεμικού πλοίου ήταν ο δρόμων. Άλλοι τύποι πολεμικών πλοίων ήταν οι πάμφυλοι και τα χελάνδια.

Slide 10

Στα χρόνια των Βυζαντινών, οι ναυμαχίες δεν στηρίζονταν πλέον στον εμβολισμό των εχθρικών πλοίων, όπως στην αρχαιότητα. Η νέα τακτική του πολέμου στη θάλασσα βασιζόταν στο πλεύρισμα και στην πρόσδεση στα εχθρικά πλοία και, στη συνέχεια, στη μάχη σώμα με σώμα. Πολύ σημαντικό ρόλο στις ναυμαχίες έπαιζε βέβαια και η εκτόξευση του υγρού πυρός, με το οποίο οι Βυζαντινοί πυρπολούσαν τα πλοία των αντιπάλων τους.

Slide 11

Για τον δρόμωνα δεν υπάρχουν αρχαιολογικά δεδομένα. Πληροφορίες για την μορφή του προέρχονται μόνο από φιλολογικές πήγες. Οι συγγραφείς δίνουν το όνομα δρόμων σε πλοία που συχνά διαφέρουν ως προς τον τύπο και τις διαστάσεις. Πάντως οι δρόμωνες είχαν δύο ή τρεις ιστούς και δύο σειρές κουπιών. Το μήκος τους προσδιορίζεται από 45 έως 50 μέτρα και το πλάτος του από 5 έως 6 μέτρα. Το πλήρωμά τους κυμαινόταν από 100 έως 300 άνδρες. Από αυτούς άλλοι ήταν πολεμιστές και άλλοι κωπηλάτες. Οι κωπηλάτες της πάνω σειράς, ήταν οπλισμένοι με σπαθιά και κατά την ώρα της συμπλοκής, άφηναν τις θέσεις τους και βοηθούσαν τους πολεμιστές. ΔΡΟΜΩΝΕΣ

Slide 12

Για την προστασία τους, εξάλλου, στην περιοχή της κουπαστής υπήρχαν ασπίδες δρόμωνες ήταν εξοπλισμένοι με ψηλούς ξύλινους πύργους (ξυλόκαστρα) στη μέση του κεντρικού ιστού από όπου έμπειροι τοξότες, καστελλωμένοι, εκσφενδόνιζαν εναντίον των εχθρών ακόντια και βέλη αλλά και πέτρες και σίδερα. Στην πλώρη και στη πρύμνη έφεραν τις τοξοβαλίστρες, ειδικούς μηχανισμούς από όπου εκτοξεύονταν μικρά βέλη, και λίθοι. Το κυριότερο, όμως, όπλο των δρομώνων ήταν το υγρό πυρ. Το εύφλεκτο μείγμα εκσφενδονιζόταν από δοχεία, με ειδικούς χάλκινους σωλήνες εκτόξευσης – σίφωνες- που έφεραν στην άκρη τρομακτικά ομοιώματα λεοντοκεφαλών. Τα πλοία αυτά αναφέρονται στις πηγές ως σιφωνοφόροι δρόμωνες ή κακκαβοπυρφόροι.

Slide 13

Το κυριότερο, όμως, όπλο των δρομώνων ήταν το υγρό πυρ. Το εύφλεκτο μείγμα εκσφενδονιζόταν από δοχεία, με ειδικούς χάλκινους σωλήνες εκτόξευσης – σίφωνες- που έφεραν στην άκρη τρομακτικά ομοιώματα λεοντοκεφαλών. Τα πλοία αυτά αναφέρονται στις πηγές ως σιφωνοφόροι δρόμωνες ή κακκαβοπυρφόροι.

Slide 14

Ο κυβερνήτης του πλοίου ονομαζόταν κένταρχος. Ο θάλαμός του βρισκόταν πίσω στην πρύμνη και οι βυζαντινοί τον ονόμαζαν κράββατο. Οι άνδρες που αποτελούσαν τα πληρώματα αυτών των πολεμικών πλοίων ονομάζονταν πλώιμοι στρατιώται ή καββαλαρίκοι, και ήταν όλοι ελεύθεροι πολίτες.

Slide 15

Βυζαντινό πολεμικό πλοίο πριν την άλωση της Πόλης Κάραβος: Πολεμικό σκάφος συνοδείας εμπορικών πλοίων 7ος αι.

Slide 16

ΟΠΛΙΣΜΟΣ των βυζαντινων Ο οπλισμός του βυζαντινού στρατού θεωρούνταν ο καλύτερος και ο πιο τέλειος της εποχής του. Ήταν ακόμη και καλύτερος του περσικού, ο οποίος και πολύ αρχαιότερος ήταν, αλλά και η τεχνική κατασκευής όπλων στην Περσία είχε εξελιχτεί σε ύψιστο βαθμό με την πάροδο των χρόνων.

Slide 17

Τόσο τα φορητά (ελαφρά) όσο και τα βαριά όπλα του βυζαντινού στρατού υπερείχαν από όλα τα όπλα των άλλων εθνών, και την υπεροχή αυτή, το Βυζάντιο, τη διατήρησε σχεδόν καθόλη τη διάρκεια της ύπαρξής του, χάρη στα αυστηρά κρατικά νομοθετικά μέτρα, τον έλεγχο και την επίβλεψη τα οποία εφάρμοσε σε ότι αφορούσε τον οπλισμό. Κατασκευή όπλων επιτρεπόταν μόνο από κρατικά ελεγχόμενα ή στρατιωτικά οπλοποιεία και εργαστήρια.

Slide 18

Οι οπλοποιοί (δεσποτάτοι ή φαβρικίσιοι) και γενικά οι κατασκευαστές όπλων ήταν γνωστοί στο κράτος, ελέγχονταν, επιτηρούνταν και απαγορευόταν σ' αυτούς η πώληση όπλων ή η γνωστοποίηση του τρόπου και μεθόδων κατασκευής τους σε ξένους. Οι παραβάτες τιμωρούνταν με σωματικές ή χρηματικές ποινές, ακόμη και με θάνατο. Η εμφάνιση των όπλων ήταν απλή, χωρίς κοσμήματα και παραστάσεις.

Slide 19

Με την πάροδο του χρόνου όμως (10ο αι.), οι κατάσκευαστές όπλων άρχισαν να τα διακοσμούν με κοσμήματα χρυσού, αργύρου, καθώς και με πολύτιμες πέτρες. Παρ' όλα αυτά, η χρήση διακοσμη- μένων και γενικά πολυτελών όπλων είναι περιορισμένη και μόνο επιβλητικά ήταν για να προξενούν τρόμο στον εχθρό. Τα όπλα διακρίνονταν σε φορητά (αμυντικά και επιθετικά) και σε βαριά (όπλα θέσης).

Slide 20

Αμυντικα οπλα Το λωρίκιον (θώρακας) μπορούσε να φτάνει μέχρι τα γόνατα ή να σταματά στη μέση . Ήταν φτιαγμένο από αλυσίδες, φολίδες ή μικρά πέταλα. Το κράνος, που λεγόταν κασσιδιον ή κόρυς, είχε μερικές φορές και προσωπείο. Τα χειρόψελλα και τα ποδόψελλα προστάτευαν τα χέρια και τα πόδια. Όλα αυτά μαζί αποτελούσαν την πανοπλία, η οποία κόστιζε τόσο ακριβά, ώστε πολλοί στρατιώτες δεν μπορούσαν να την αποκτήσουν.

Slide 21

Έτσι, κατέφευγαν σε απλούστερες, αν και όχι τόσο αποτελεσματικές λύσεις: το καμελαύκιον αντί για κράνος, και ένα ένδυμα από σκληρό ύφασμα (τσόχα, για παράδειγμα) ως υποκατάστατο του θώρακα. ο σκουτάριον (ασπίδα) συμπλήρωνε τον αμυντικό οπλισμό. Στην εξωτερική επιφάνεια, του σχεδιάζονταν διάφορες παραστάσεις -ζώα, άγιοι, γεωμετρικά σχήματα- που δήλωναν τη μονάδα στην οποία ανήκε ο στρατιώτης που το έφερε. Το τάγμα όπου ανήκε ο κάθε στρατιώτης, και ιδιαίτερα οι επίλεκτοι, δηλωνόταν επίσης από την ομοιόμορφη πανοπλία και τα ομοιόχρωμα επιλωρίκια ή επανω- κλίβανα, δηλαδή ρούχα ή μανδύες που φοριούνταν πάνω από τον θώρακα.

Slide 22

  Επιθετικα οπλα   Τα επιθετικά όπλα διακρίνονται στα αγχέμαχα, για μάχες από κοντά, σώμα με σώμα, και στα εκηβόλα, που μπορούν να χτυπούν τον εχθρό από μακριά.

Slide 23

Αγχεμαχα οπλα Το σπαθίον (ή ξίφος) ήταν ένα ισχυρό και μακρύ όπλο, μήκους περίπου ενός μέτρου, που επέτρεπε στον ιππέα να πλήττει τον αντίπαλο του, πεζό ή έφιππο, από τη ράχη του αλόγου του. Σε μεταγενέστερους αιώνες οι Βυζαντινοί, επηρεασμένοι από τους λαούς της Ανατολής, άρχισαν να χρησιμοποιούν και το κυρτό σπαθί.

Slide 24

Το βαρδούκιον (ρόπαλο) ήταν ένα φοβερό όπλο. Αποτελούνταν από μια βέργα σιδερένια ή ένα κομμάτι γερού ξύλου, πάνω στο οποίο ήταν στερεωμένα καρφιά. Το χρησιμοποιούσαν κυρίως εναντίον βαριά οπλισμένων αντιπάλων, καθώς μπορούσε να συντρίψει τις κασσίδες και να προκαλέσει σοβαρά τραύματα.

Slide 25

Το κοντάριον (ή δόρυ) ήταν όπλο που έφεραν κυρίως οι πεζικάριοι και χρησίμευε στον τραυματισμό του αντιπάλου από κάπως μεγαλύτερη απόσταση. Οι ιππείς ήταν και αυτοί οπλισμένοι με δόρυ, που το κρεμούσαν με ένα λουρί στην πλάτη τους.

Slide 26

Ο πέλεκυς (τσεκούρι) είχε μία ή δύο κόψεις. Το ξύλο πάνω στο οποίο ήταν στερεωμένος είχε μήκος από εξήντα εκατοστά έως ενάμισι μέτρο.  

Slide 27

Εκηβολα οπλα Το δοξάριον (τόξο) ήταν ένα ιδιαίτερα πολύπλοκο όπλο: η κυρτή πλευρά του φτιαχνόταν από ξύλο, κέρατο ή κόκαλο και τένοντες ζώων, ενώ η χορδή του, άλλοτε από νεύρα ή εντόσθια ζώων και άλλοτε από φυτικές ίνες· οι σαγίτες (τα βέλη) ήταν από λεπτό ξύλο ή καλάμι, με σιδερένια αιχμή. Το δοξάριον μεταφερόταν μέσα στο θηκάρι, για να προστατεύεται από την υγρασία, ενώ οι σαγίτες τοποθετούνταν ανά 30-60 στις φαρέτρες , που κρέμονταν στην πλάτη των πεζικαρίων ή στη ζώνη των ιππέων. Ένα βέλος μπορούσε να εκτοξευθεί σε απόσταση 330 μέτρων περίπου (τόξου βολή).  

Slide 28

Η τζάγγρα ήταν ένα κοντό και πολύ πιο ισχυρό τόξο, στη μέση του οποίου, στη θέση όπου τοποθετείται το βέλος, ήταν στερεωμένο ένα ξύλο. Το ξύλο αυτό ήταν κοίλο στη μία του πλευρά, ώστε να δημιουργείται μία εσοχή που χωρούσε τη σαγίτα. Μέσα από τον σωλήνα αυτό, εκτοξεύονταν με μεγαλύτερη ακρίβεια και πολύ περισσότερη ορμή βέλη πιο μικρά αλλά πιο χοντρά από τα κανονικά. Η τζάγγρα ήταν ιδιαίτερα φονικό όπλο, επειδή τα βέλη της μπορούσαν να διαπεράσουν τον θώρακα και την ασπίδα.

Slide 29

Το πολιορκητικό τρυπάνι των Βυζαντινών

Slide 30

Χρήση καταπέλτη σε πολιορκία από το βυζαντινό στρατό

Slide 31

Πηγεσ που χρησιμοποιηθηκαν Επτά μέρες Καθημερινή: «Βυζάντιο και Άραβες στη Μεσόγειο» «..απ’των κάστρων τις Χρυσόπορτες»:Ταξιάρχης Κόλιας(Καλειδοσκόπιο) Ελληνική Ιστορία National Geographic

Tags: ιστορία ε΄

URL:
More by this User
Most Viewed