Αναγέννηση Ανθρωπισμός 1

+46

No comments posted yet

Comments

Slide 1

ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Leonardo da Vinci, Ο Άνθρωπος του Βιτρουβίου, (1490) http://portobuffalo.blogspot.com

Slide 2

Το κοσμοείδωλο της Αναγέννησης Ο κόσμος δημιουργήθηκε βέβαια από το Θεό, αλλά ο άνθρωπος τον μεταμόρφωσε και τον βελτίωσε. Γιατί ό,τι μας περιβάλλει είναι δικό μας έργο, το έργο των ανθρώπων [...].Από μας προέρχονται οι ζωγραφιές και τα γλυπτά, από μας προέρχονται το εμπόριο, οι επιστήμες και τα φιλοσοφικά αριστουργήματα. Από μας προέρχονται όλες οι εφευρέσεις, όλες οι γλώσσες και όλα τα είδη των λογοτεχνικών κειμένων. Απόσπασμα από κείμενο του Chianozzo Manetti (1452), στο J. R. Hale, Fursten, Kunstler, Humanisten, Αμβούργο 1973, 26. ■ Τι θέλει να τονίσει ο συγγραφέας με την επανάληψη της φράσης « Από μας προέρχονται»; Τιτσιάνο, Η Αφροδίτη του Ουρμπίνο ( 1538). Ελαιογραφία σε μουσαμά. Uffizi Gallery Φλωρεντία. Θα μπορούσε το παραπάνω κείμενο αλλά και ο πίνακας του Τιτσιάνο να είχαν παραχθεί το Μεσαίωνα; Γιατί; Σε τι συμπεράσματα μπορούμε να οδηγηθούμε για τον τρόπο που αντιλαμβανόταν τη ζωή ο άνθρωπος της Αναγέννησης;

Slide 3

Μια νέα εικόνα για τον κόσμο Μεσαίωνας Θεοκεντρισμός Μέριμνα για τη σωτηρία της ψυχής Αποχή από τα επίγεια / χαρές Ιδέα της ματαιότητας Αναγέννηση Κριτική σκέψη Εξέλιξη Επιστήμες Ιδέα της προόδου Άνθρωπος στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των λογίων Νέα αντίληψη για τη ζωή: σώμα, ομορφιά, επίγεια ζωή Lorenzo di Medici

Slide 4

Ορισμός καλλιτεχνικό + πνευματικό κίνημα αναβίωση αξιών κλασικής αρχαιότητας για την θεμελίωση ενός καινούριου κόσμου Σημαντικοί παράγοντες Σταυροφορίες Αστική τάξη Αφετηρία Ιταλία( Φλωρεντία, Ρώμη, Βενετία, Μιλάνο) Δυτική Ευρώπη Συντελεστές Μαικήνες: Πλούσιοι αστοί + ηγεμόνες ( Μέδικοι <Φλωρεντία>, Σφόρτσα <Μιλάνο>) + Πάπας Ιούλιος Β΄ Οι 5 σημαντικότεροι σοφοί της Φλωρεντινής Αναγέννησης: Αntonio Manetti (1423-1497), Donatello de ‘ Bardi (1396-1466), Paolo Uccello (1397 – 1475), Tommaso Masaccio (1400-1428), Filippo Brunelleschi (1377-1446) Μουσείο του Λούβρου. Παρίσι. Αναγέννηση 15ος -16ος αι.

Slide 5

Φλωρεντία Ρώμη Βενετία Μιλάνο

Slide 6

To γενεαλογικό δένδρο της οικογένειας των Μεδίκων Έμβλημα της οικογένειας των Μεδίκων

Slide 7

François Sforza Έμβλημα της οικογένειας Sforza

Slide 8

Πάπας Ιούλιος Β’ (= Giuliano della Rovere) (5 Δεκεμβρίου 1443 – Ρώμη, 21 Φεβρουαρίου 1513)

Slide 9

Ανθρωπισμός Ορισμός Στροφή προς τη βαθύτερη γνώση αρχαιότητας ( ελληνορωμαϊκός πολιτισμός) μελέτη, μετάφραση, σχολιασμός αρχαίων. Στόχος :άντληση αναγκαίου πνευματικού εξοπλισμού για την έκφραση των νέων αξιών. Φαινόμενο παλιό: Βυζάντιο: 10ος- 15ος αι./ Ευρώπη (Παν/μια) : 12ος αι =μελέτη κλασικής γραμματείας Όμως Ανθρωπισμός: μελέτη αρχαιότητας όχι σε θεωρητικό επίπεδο. Αναζήτηση και μελέτη αξιών για τη δημιουργία ενός καινούριου κόσμου Ανθρωπιστές: διάδοση ιδεών ανθρωπισμού ταξιδεύοντας στην Ευρώπη ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ (=δίκτυο σχέσεων και πολιτισμού) -Θρησκευτικό συναίσθημα -Κριτική στις μεσαιωνικές αντιλήψεις -Στόχος : η βελτίωση της κοινωνίας -Γλώσσα =Λατινική όμως Υπεράσπιση εθνικών γλωσσών -Πρόδρομοι: Δάντης, Πετράρχης, Βοκκάκιος Έρασμος, Τόμας Μορ, Ραμπελαί Vittore Carpaccio, To γραφείο του ανθρωπιστή (1502-1507)

Slide 10

Dante Alighieri (1265 -1321) Dante. Toιχογραφία από τον Andrea dei Castagne ( περ. 1450). Uffizi Gallery

Slide 11

Francesco Petrarca (1304-1374) Giovanni Boccaccio (1313-1375). Λεπτομέρεια από νωπογραφία σε ξύλο. Andrea de Castagno(1450)..

Slide 12

Desiderius Erasmus (1467-1536). Hans Holbein the Younger Koρυφαίος Ελληνιστής Υπέρμαχος μιας ενωμένης Ευρώπης Έμφαση στην Παιδεία Sir Thomas More (1478-1535). Hans Holbein the Younger. Ιδανική Πολιτεία: Ειρήνη, Ισότητα, Ανεκτικότητα (Ουτοπία, 1516)

Slide 13

Η σάτιρα ενοχλεί Τώρα, για την επίκριση ότι δαγκάνω (με το έργο Μωρίας Εγκώμιον), θ' αποκριθώ πως ανέκαθεν οι πνευματικοί άνθρωποι είχαν το ελεύθερο να κοροϊδεύουν ατιμώρητα τις συνθήκες της ζωής γενικά, φτάνει να μην καταντάει λύσσα. Θαυμάζω λοιπόν την ευαισθησία των σημερινών αυτιών, που δεν αντέχουν παρά μια γλώσσα με επίσημες κολακείες. Ανάμεσά τους βλέπεις ακόμα κι ανθρώπους ευλαβικούς, αλλά ευλαβικούς τόσο από την ανάποδη, ώστε ανέχονται καλύτερα τις πιο βαριές βλαστήμιες για το Χριστό, παρά το πιο ελαφρύ χωρατό για τον πάπα ή τον ηγεμόνα, όταν μάλιστα τρώνε απ' το ψωμί του. Από την επιστολή του Έρασμου στον Τόμας Μορ, στο: Στρατής Τσίρκας, Εράσμου, Μωρίας Εγκώμιον, εκδ. Ηριδανός, Αθήνα 1970, 31-32. *Η επιστολή αυτή προτάσσεται του τυπωμένου έργου Μωρίας Εγκώμιον που εκδόθηκε το 1509. Στο έργο αυτό ο Έρασμος επικρίνει με καυστικό τρόπο και σατιρική διάθεση τις δεισιδαιμονίες, τη σχολαστικότητα και τις καταχρήσεις της Εκκλησίας. Desiderius Erasmus

Slide 14

Fr. Rabelai (1483-1553) « The Third Book of the True and Said Heroic Deeds of the Noble Pantagruel ». Έκδοση του 1571

Slide 15

Η αναβίωση όλων των σπουδών Τώρα όλες οι σπουδές έχουν αναβιώσει, όλες οι γλώσσες έχουν αποκατασταθεί: τα ελληνικά, χωρίς τη γνώση των οποίων είναι ντροπή να λέγεται κάποιος σοφός, τα εβραϊκά, τα χαλδαϊκά, τα λατινικά. Τα τυπωμένα βιβλία, που έχουν εφευρεθεί στις μέρες μας με θεϊκή έμπνευση είναι τόσο κομψά και ακριβή, σε αντίθεση με τα πυροβόλα όπλα που δημιουργήθηκαν με διαβολική προτροπή. Όλος ο κόσμος είναι γεμάτος από σοφούς ανθρώπους, από μορφωμένους παιδαγωγούς, από μεγάλες βιβλιοθήκες, ώστε [...] στο μέλλον δε θα συναντήσεις κανένα που να μην είναι μορφωμένος. Φρ. Ραμπελαί (1483-1553), Πανταγκρουέλ 1532, κεφ. VIII, στο Jean-Christian Dumont, Extraits, Librairie Larousse, Paris, 1972, 78-79. Ο Γαργαντούας ( φανταστικό πρόσωπο) εκθέτει στο γιο του Πανταγκρουέλ τις ευκαιρίες ποιοτικής μόρφωσης, σύμφωνα με τα ανθρωπιστικά πρότυπα, που έχει η νέα γενιά. ■ Ποια πλεονεκτήματα έχει η νέα γενιά έναντι των παλαιοτέρων για τη μόρφωσή της; ■ Να σχολιάσετε τη φράση «Τα τυπωμένα...προτροπή». Πώς χαρακτηρίζει ο συγγραφέας την εφεύρεση της τυπογραφίας και των πυροβόλων όπλων. Γιατί;

Slide 16

Οικουμενικός άνθρωπος (=homo universalis) Άνθρωπος: το κέντρο του κόσμου Χαρακτηριστικά του: Πολύπλευρη/ πολυδιάστατη προσωπικότητα Ενασχόληση με όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας Κύριος του πεπρωμένου του ( με τη γνώση + προσωπικό του αγώνα) «Σε κανένα δεν υποχωρώ» (Έρασμος) Έμφαση στην αγωγή του ανθρώπου: σχολεία, κολέγια, παν/μία, μέθοδοι διδασκαλίας, διεύρυνση προγραμμάτων σπουδών Νέες ιδέες σχετικές με την αγωγή Οι άνθρωποι δεν γεννιούνται αλλά γίνονται Απόδοση ιδιαίτερης σημασίας στην παρατήρηση και το πείραμα Leonardo da Vinci Ποια ήταν τα κυριότερα γνωρίσματα ( πνευματικά, ψυχικά, σωματικά) του οικουμενικού ανθρώπου;

Slide 17

Ο ανθρωπιστής δάσκαλος και η νέα αγωγή Ο Βιτορίνο ντα Φέλτρε αντιπροσώπευε την άποψη ότι ο δάσκαλος μπορεί να προσφέρει με ελκυστικό τρόπο. Ο ίδιος δίδασκε ανάγνωση και γραφή μέσω κινητών στοιχείων και τις στοιχειώδεις γνώσεις αριθμητικής με παιγνίδια [...] Στις κατώτερες τάξεις δίδασκε θρησκευτικά, ενώ στις ανώτερες επίκεντρο των μαθημάτων του ήταν η ελληνική και κυρίως η λατινική λογοτεχνία [...] Πάντα τόνιζε ότι η απόκτηση γνώσεων δεν αποβλέπει τόσο σε μια θεωρητική καλλιέργεια όσο στην αντιμετώπιση της καθημερινής ζωής. J. R. Hale, Fursten, Kunstler, Humanisten, Αμβούργο 1973, 50. ■ Γιατί οι ανθρωπιστές δίνουν έμφαση όχι μόνο στο περιεχόμενο αλλά και στη μέθοδο μάθησης; ■ Πώς σχολιάζετε τη φράση "η απόκτηση…καθημερινής ζωής" σε σχέση με τη στροφή στη μελέτη του αρχαίου πολιτισμού; Vittorino da Feltre

Slide 18

Eπιστολή του Λεονάρντο ντα Βίντσι στο δούκα του Μιλάνου Φραγκίσκο Σφόρτσα , 1482 Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες της Αναγέννησης. Παίρνοντας υπόψη σας το στοιχείο αυτό καθώς και το περιεχόμενο του παραθέματος : να τον χαρακτηρίσετε και να δικαιολογήσετε τον χαρακτηρισμό σας.

Slide 19

Συμβολή Ελλήνων λογίων στην ανθρωπιστική κίνηση Έλληνες λόγιοι στη Δύση πριν και μετά την άλωση: Μεγάλη συμβολή στην αναβίωση και προβολή ελληνικών γραμμάτων Διδασκαλία σε ιταλικά πανεπιστήμια Έκδοση αρχαίων ελληνικών κειμένων Τόνωση του ενδιαφέροντος για συλλογή αρχαίων χειρογράφων ( Βιβλιοθήκες/ ηγεμόνες) Γεώργιος Γεμιστός ή Πλήθων(1355-1456) ( Μυστράς) Βησσαρίων, επίσκοπος Νικαίας(1403-1472) ( Τραπεζούντα)

Slide 20

Ο τάφος του Γεωργίου Πλήθωνα ή Γεμιστού στο ναό των Μαλατέστα στο Ρίμινι

Slide 21

Η γέννηση του τυπωμένου βιβλίου και η διάδοση της Αναγέννησης και του Ανθρωπισμού Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg (1398-1468) Συμβολή στη διάδοση της Αναγέννησης και του Ανθρωπισμού Μετακινήσεις καλλιτεχνών + λογίων -Περιοχές διάδοσης του πνεύματος της Αναγέννησης : Γαλλία, Γερμανία, Κάτω Χώρες, Ιβηρική Χερσόνησος -Σημαντική ανθρωπιστική δραστηριότητα όπου πανεπιστήμια και εκδοτικά κέντρα: Αμβέρσα, Παρίσι, Στρασβούργο, Μιλάνο, Βενετία. Εφεύρεση της τυπογραφίας (1450) J. Gutenberg ( Mainz, Γερμανία) Χρησιμοποίηση κινητών μεταλλικών στοιχείων για την εκτύπωση 1500: 236 πόλεις =τυπογραφεία 30-35.000 τίτλοι βιβλίων Βιβλία: Φθηνότερα+ λιγότερο ογκώδη αλλά μόνο οι άνθρωποι των πόλεων κοινωνοί της γνώσης . Γιατί;

Slide 22

Η διάδοση της Αναγέννησης και του Ανθρωπισμού

Slide 23

Γουτεμβέργιου τύπου τυπογραφικό πιεστήριο από το 1568. Τέτοια πιεστήρια μπορούσαν να τυπώσουν 240 φύλλα την ημέρα. Ο μελλοντικός πάπας Pius ΙΙ σ’ ένα γράμμα του στον Καρδινάλιο Carvajal γράφει: « Όσα μου γράψατε γι’ αυτόν τον υπέροχο άνθρωπο που εμφανίστηκε στην Φρανκφούρτη είναι αλήθεια. Δεν έχω δει ολοκληρωμένα αντίτυπα της Βίβλου παρά μόνο κάποια τυπογραφικά φύλλα από διάφορα βιβλία της. Το κείμενο είναι καθαρογραμμένο και ευανάγνωστο, καθόλου δύσκολο να το παρακολουθήσει κάποιος, Η χάρη σας θα είναι σε θέση να το διαβάσει χωρίς κόπο και χωρίς γυαλιά» ( Μάρτιος 1455) Gutenberg. Χαλκογραφία του 16ου αι.

Slide 24

Πηγές http://en.wikipedia.org/wiki/File:Printer_in_1568-ce.png http://en.wikipedia.org/wiki/Johannes_Gutenberg http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:Gemisto_Pletone_-_Tomba_%281465%29_al_Tempio_malatestiano,_Rimini_-_Foto_Giovanni_Dall%27Orto,_aprile_2004_01.jpg http://en.wikipedia.org/wiki/Fran%C3%A7ois_Rabelais http://www.cameradeglisposi.it/storia.asp http://www.paradoxplace.com/Perspectives/Italian%20Images/Montages/Art/Anon_Perspective_Fathers.htm http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CE%AC%CF%80%CE%B1%CF%82_%CE%99%CE%BF%CF%8D%CE%BB%CE%B9%CE%BF%CF%82_%CE%92%CE%84 http://www.mrdowling.com/704-medici.html http://www.memo.fr/article.asp?ID=MOD_REN_007 http://www.andrewgrahamdixon.com/archive/readArticle/75

Tags: αναγέννηση ανθρωπισμός οικουμενικός άνθρωπος

URL: